E-commerce i fulfillment

Fulfillment: co to jest i jak działa obsługa zamówień sklepu

Fulfillment oznacza, że magazyn i wysyłką zamówień zajmuje się wyspecjalizowana firma, a sklep sprzedaje. Wyjaśniamy zakres usługi, przebieg zamówienia i zasady wyboru partnera.

Redakcja Centrum Logistyki4 min czytania

Pracownicy centrum fulfillment pakują zamówienia sklepu internetowego na stanowiskach przy regałach

Fulfillment to usługa logistyczna, w której zewnętrzna firma przyjmuje towar sklepu internetowego, składuje go, kompletuje zamówienia, pakuje, wysyła i obsługuje zwroty. Sklep zajmuje się sprzedażą, marketingiem i kontaktem z klientem, a fizyczną obsługą zamówień zajmuje się operator. Termin pochodzi z angielskiego i oznacza dosłownie realizację zamówienia. Fulfillment jest wariantem szerszego outsourcingu logistycznego, który opisujemy w tekście o outsourcingu magazynowym i 3PL.

Z czego składa się usługa

Zakres zależy od operatora i umowy, ale typowy zestaw obejmuje te etapy:

  1. przyjęcie dostawy od producenta lub dostawcy, kontrola ilości i jakości,
  2. składowanie towaru w magazynie operatora,
  3. pobranie zamówień ze sklepu lub platformy sprzedażowej,
  4. kompletacja i pakowanie, często z dodaniem materiałów marketingowych,
  5. przekazanie paczki kurierowi lub przewoźnikowi,
  6. obsługa zwrotów, kontrola stanu towaru i ponowne przyjęcie na stan.

Do tego dochodzą usługi dodatkowe: etykietowanie, kompletowanie zestawów, pakowanie prezentowe, dokumenty dla przesyłek zagranicznych czy inwentaryzacja. Każdą z nich operator wycenia osobno, więc warto sprawdzić, co jest w stawce podstawowej.

Jak wygląda przebieg jednego zamówienia

Klient składa zamówienie w sklepie. System sklepu przekazuje je do systemu operatora, zwykle przez integrację z platformą sprzedażową. Operator widzi zamówienie w swoim WMS, pobiera towar z lokalizacji, pakuje i drukuje etykietę. Po odbiorze przez kuriera informacja o numerze przesyłki wraca do sklepu, a klient dostaje powiadomienie. Czas od złożenia zamówienia do wysyłki zależy od umowy: często zapisuje się, że zamówienia złożone do określonej godziny wychodzą tego samego dnia. Zagadnienie to rozwijamy w tekście o czasie realizacji zamówienia.

Etap Sklep Operator
Sprzedaż i obsługa klienta tak nie
Zakup towaru od dostawców tak nie
Magazyn i kompletacja nie tak
Wysyłka i etykiety ustala zasady wykonuje
Zwroty decyduje o zasadach obsługuje fizycznie

Jak rozliczana jest usługa

Modele rozliczeń są różne, ale zwykle składają się z kilku opłat. Za składowanie płaci się według liczby palet, półek lub metrów, za obsługę zamówienia według liczby zamówień lub sztuk w zamówieniu, a za przyjęcie towaru według palet lub kartonów. Do tego dochodzą opłaty za materiały pakowe i koszty przesyłek, które operator może przerzucać z marżą lub według stawek sklepu. Pełny obraz kosztów daje dopiero porównanie na tych samych danych: ten sam wolumen, to samo opakowanie, ten sam odsetek zwrotów.

Rachunek warto odnieść do własnego magazynu. Porównanie z własnym obiektem znajdziesz w artykule magazyn własny czy wynajęty, a koszt jednego miejsca paletowego liczy się według metody opisanej w tekście o kosztach magazynowania.

Dla kogo fulfillment ma sens

Najczęściej korzystają z niego sklepy, które rosną szybciej niż ich zaplecze: pomieszczenie w biurze nie wystarcza, a właściciel zamiast sprzedawać pakuje paczki. Rozwiązanie pasuje też firmom z silną sezonowością, które nie chcą utrzymywać dużej hali i załogi na okres niskiej sprzedaży. Mniej korzystne bywa dla sklepów z towarami niestandardowymi, bardzo wartościowymi albo wymagającymi specjalnych warunków składowania, bo wtedy wybór operatora jest ograniczony.

Fulfillment nie jest też jedynym modelem. W dropshippingu towar wysyła bezpośrednio dostawca, a sklep go nie magazynuje, co opisujemy w tekście dropshipping: logistyka i odpowiedzialność.

Co sprawdzić przed podpisaniem umowy

Poziom usługi, czyli terminy wysyłki i dopuszczalny odsetek błędów, zasady odpowiedzialności za zagubiony lub uszkodzony towar, sposób raportowania stanów, zakres integracji ze sklepem, opłaty za zwroty oraz warunki wypowiedzenia i przekazania towaru.

Fulfillment a obsługa zwrotów i ostatnia mila

Zwroty są ważną częścią usługi, bo od ich obsługi zależy, jak szybko towar wraca do sprzedaży. Operator odbiera zwrot, ocenia stan i decyduje, czy produkt wraca na regał, czy trafia do outletu albo utylizacji. Szczegóły procesu opisujemy w tekście o obsłudze zwrotów w sklepie. Dostawa do klienta zależy natomiast od przewoźników, o czym piszemy w tekście o ostatniej mili.

Najczęstsze pytania

Czy fulfillment jest tym samym co 3PL?

Nie do końca. 3PL to szerokie pojęcie: operator logistyczny, który może obsługiwać magazyn i transport dla dowolnej firmy. Fulfillment to specjalizacja pod sklepy internetowe, nastawiona na pojedyncze zamówienia i zwroty.

Czy sklep traci kontrolę nad towarem?

Towar fizycznie znajduje się u operatora, ale właścicielem pozostaje sklep. Kontrola zależy od raportowania stanów, dostępu do systemu operatora i zapisów umowy o odpowiedzialności za braki.

Od jakiej skali fulfillment się opłaca?

Nie ma jednej granicy. Decyduje porównanie kosztu własnej obsługi, wraz z czasem właściciela i pracowników, z cennikiem operatora przy tej samej liczbie zamówień. Często pierwszym sygnałem jest sytuacja, gdy pakowanie zabiera więcej czasu niż sprzedaż.

Czy da się korzystać z kilku operatorów?

Tak, ale zwiększa to złożoność. Stany zapasów trzeba dzielić między magazyny i synchronizować ze sklepem. Taki układ stosuje się, gdy sprzedaż obejmuje kilka krajów lub gdy potrzebne są różne warunki składowania.

Czytaj dalej