Wiadomości

Kierowca patrzy na drogę, ale może nie widzieć zagrożenia

Zmęczenie to nie jedyny powód utraty czujności. Liczy się także przeciążenie uwagi, napięcie i monotonia długiej jazdy.

Redakcja Centrum Logistyki1 min czytania

Kierowca ciężarówki w kabinie skupiony na drodze podczas jazdy autostradą o zmierzchu

Kierowca ciężarówki może patrzeć przed siebie i mimo to nie zauważyć zagrożenia. Portal TruckFocus opisuje mechanizmy, które za tym stoją. Przyczyną nie zawsze jest zmęczenie, bo równie ważne bywa przeciążenie uwagi, napięcie i rutyna.

Ślepota z nieuwagi i rutyna

Zjawisko nazywa się ślepotą z nieuwagi: widoczny obiekt umyka człowiekowi, bo jego zasoby poznawcze zajmuje coś innego. Kierowca może więc obserwować jezdnię, a jednocześnie myśleć o zmianie trasy, terminie rozładunku albo usterce. Według źródła nawet wieloletnie doświadczenie nie wyłącza tego mechanizmu.

Wiele czynności zawodowi kierowcy wykonują niemal automatycznie, co przy monotonnej jeździe, zwłaszcza nocą na autostradzie, może obniżać czujność. Znana trasa pomaga, ale przy nagłym zdarzeniu, takim jak zator czy stojący pojazd na pasie, rozpoznanie zagrożenia może się opóźnić. Źródło odróżnia rutynę od doświadczenia, bo dobre nawyki mogą zwiększać bezpieczeństwo.

Stres i systemy wspomagające

Opóźnienia, zmiany harmonogramu i kłopoty z załadunkiem budują napięcie, które zostaje w kabinie. Krótkotrwałe pobudzenie może podnosić czujność, ale długie napięcie połączone ze zmęczeniem ją osłabia. Systemy ADAS, takie jak adaptacyjny tempomat czy ostrzeganie o zjechaniu z pasa, pomagają, lecz ich skuteczność ogranicza pogoda, brudne czujniki albo słabe oznakowanie. Kierowca nadal musi śledzić drogę.

Wśród sygnałów spadku koncentracji źródło wymienia częste ziewanie, brak wspomnień z ostatniego odcinka trasy i korygowanie toru jazdy. Wtedy trzeba się zatrzymać i odpocząć, bo kawa, otwarte okno ani głośna muzyka go nie zastąpią. Zadania wymagające myślenia, jak analiza dokumentów przewozowych czy planowanie tras, lepiej wykonywać na postoju. Do tego dochodzi proste wyliczenie ze źródła: spojrzenie poza drogę na niespełna 2 sekundy przy 90 km/h to około 50 metrów jazdy „na ślepo”.

Wnioski dla firm transportowych

Z tego wynika, że część ryzyka leży po stronie organizacji pracy. Realistyczne harmonogramy, jasna komunikacja z kierowcą i przewidywanie utrudnień zmniejszają presję w trasie. Podstawowe zasady przerw opisujemy w tekście o czasie pracy kierowców.

Czytaj dalej