Transport i spedycja

Fracht lotniczy: kiedy się opłaca i jak liczyć masę taryfową

W transporcie lotniczym płaci się za większą z dwóch wartości: masy rzeczywistej albo wolumetrycznej. Pokazujemy wzór z przykładami i podpowiadamy, kiedy fracht się opłaca.

Redakcja Centrum Logistyki3 min czytania

Palety załadowane na samolot towarowy przez otwarty dziób maszyny na płycie lotniska

Fracht lotniczy to przewóz towaru samolotem pasażerskim lub towarowym, rozliczany według masy taryfowej, czyli większej z dwóch wartości: masy rzeczywistej brutto albo masy wolumetrycznej wyliczonej z wymiarów paczek. Opłaca się przy towarach pilnych, drogich w stosunku do masy i lekkich, a nie przy ciężkich i tanich. Poniżej wzór, przykłady i składniki ceny.

Masa rzeczywista, wolumetryczna i taryfowa

Samolot ma ograniczoną ładowność i ograniczoną objętość ładowni. Dlatego przewoźnik nie rozlicza lekkich, ale dużych przesyłek według samej wagi. Przelicza objętość na masę umowną: masę wolumetryczną. Dla większości frachtu lotniczego przyjmuje się współczynnik 6000 cm³ na kilogram, czyli 167 kg na metr sześcienny. Niektórzy przewoźnicy kurierscy i ekspresowi stosują inne współczynniki, często 5000, więc zawsze trzeba sprawdzić zapisy w ofercie.

Wzór

Masa wolumetryczna (kg) = długość x szerokość x wysokość (cm) / 6000. Masa taryfowa = większa z wartości: masa rzeczywista brutto albo masa wolumetryczna.

Przykład Wymiary i masa Masa wolumetryczna Masa taryfowa
Karton z elektroniką 60 x 40 x 40 cm, 18 kg 96 000 / 6000 = 16 kg 18 kg (liczy się waga)
Karton z odzieżą 80 x 60 x 50 cm, 12 kg 240 000 / 6000 = 40 kg 40 kg (liczy się objętość)
Paleta z częściami 120 x 80 x 100 cm, 350 kg 960 000 / 6000 = 160 kg 350 kg (liczy się waga)

Przy kilku paczkach masę wolumetryczną liczy się dla każdej sztuki osobno, a wynik zazwyczaj zaokrągla się w górę, najczęściej do 0,5 kg. Szczegóły zaokrągleń podaje przewoźnik.

Z czego składa się cena frachtu

  • stawka za kilogram masy taryfowej, często z progami: im większa partia, tym niższa stawka;
  • minimalna opłata za przesyłkę, która obowiązuje przy bardzo małych ładunkach;
  • dopłata paliwowa i dopłata bezpieczeństwa, zmieniające się w czasie;
  • opłaty lotniskowe i obsługi naziemnej, w tym przeładunek, magazynowanie i odprawa;
  • transport dowozowy do lotniska i odbiór po przylocie;
  • cło, VAT importowy i odprawa celna, gdy towar przekracza granicę UE.

Rozbicie na te składniki warto zażądać na piśmie, żeby porównywać oferty bez zaskoczeń. Ogólną metodę liczenia kosztów drogą, morzem i powietrzem omawia artykuł o kosztach transportu.

Kiedy fracht lotniczy się opłaca

  1. Towar jest pilny: brakująca część do linii produkcyjnej, próbki do klienta, leki, towar sezonowy.
  2. Wartość towaru jest wysoka w stosunku do masy, więc koszt przewozu stanowi mały procent ceny.
  3. Towar jest wrażliwy na czas, na przykład świeża żywność, kwiaty, produkty o krótkim terminie ważności.
  4. Koszt zamrożonego kapitału lub zapasu bezpieczeństwa przy dłuższym transporcie morskim przewyższa różnicę w cenie przewozu.

Rzadko opłaca się przy ciężkich i tanich ładunkach, jak materiały budowlane czy surowce. Dla takich towarów lepszym wyborem bywa transport morski w kontenerach albo kolej.

Jak przebiega przewóz

Nadawca przekazuje towar spedytorowi lotniczemu albo bezpośrednio liniom, pakuje go w sposób odpowiedni do przeładunków i oznacza etykietami. Spedytor wystawia lotniczy list przewozowy (AWB), który potwierdza zawarcie umowy i przyjęcie towaru. Towar przechodzi odprawę bezpieczeństwa, trafia do ładowni i po przylocie jest odprawiany celnie oraz odbierany z terminala cargo. Dokumenty handlowe i podział odpowiedzialności zależą od warunków dostawy, a ich wybór ułatwia tekst o Incoterms.

Towary niebezpieczne, na przykład akumulatory litowe, perfumy lub aerozole, podlegają odrębnym przepisom lotniczym i wymagają deklaracji oraz odpowiednich opakowań. Błąd w tym zakresie kończy się odmową przyjęcia przesyłki lub wysokimi karami, więc takie zlecenia omawia się ze spedytorem przed załadunkiem.

Fracht lotniczy a kurier ekspresowy

Przy małych przesyłkach alternatywą dla frachtu jest kurier międzynarodowy, który samolotem dostarcza paczkę od drzwi do drzwi. Kurier ma prostszą wycenę i krótszy czas, ale przy większych masach staje się droższy. Fracht lotniczy z odbiorem z lotniska jest opłacalny od kilkudziesięciu kilogramów, a przy ładunkach palet zwykle wygrywa. Dodatkowo kurier ma limity wymiarów i masy pojedynczej paczki, które potrafią wykluczyć towary większe. Przed decyzją warto policzyć obie opcje na jednej konkretnej partii.

Znaczenie ma także dostępność lotnisk. Porty z dużym terminalem cargo oferują więcej połączeń i niższe stawki, ale dowóz do nich zwiększa koszt i czas, więc warto uwzględnić całą trasę od magazynu do magazynu.

Jak obniżyć masę taryfową

  • dobierz opakowanie do towaru, bez dużych pustych przestrzeni;
  • zmniejsz wysokość palet i kartonów, bo wymiar rośnie w mnożeniu;
  • jeśli towar da się rozłożyć, wysyłaj go w stanie złożonym i montuj u odbiorcy;
  • łącz przesyłki w jedną konsolidowaną partię, żeby wejść w niższy próg stawki.

Przed pierwszym zleceniem policz masę taryfową na swoich kartonach według wzoru i poproś dwóch spedytorów o wycenę tej samej partii. Różnice w stawkach i opłatach dodatkowych bywają większe niż różnice w samej stawce za kilogram. Ogólny proces zlecenia opisujemy w tekście o zlecaniu transportu.

Czytaj dalej