Fracht lotniczy: kiedy się opłaca i jak liczyć masę taryfową
W transporcie lotniczym płaci się za większą z dwóch wartości: masy rzeczywistej albo wolumetrycznej. Pokazujemy wzór z przykładami i podpowiadamy, kiedy fracht się opłaca.
Fracht lotniczy to przewóz towaru samolotem pasażerskim lub towarowym, rozliczany według masy taryfowej, czyli większej z dwóch wartości: masy rzeczywistej brutto albo masy wolumetrycznej wyliczonej z wymiarów paczek. Opłaca się przy towarach pilnych, drogich w stosunku do masy i lekkich, a nie przy ciężkich i tanich. Poniżej wzór, przykłady i składniki ceny.
Masa rzeczywista, wolumetryczna i taryfowa
Samolot ma ograniczoną ładowność i ograniczoną objętość ładowni. Dlatego przewoźnik nie rozlicza lekkich, ale dużych przesyłek według samej wagi. Przelicza objętość na masę umowną: masę wolumetryczną. Dla większości frachtu lotniczego przyjmuje się współczynnik 6000 cm³ na kilogram, czyli 167 kg na metr sześcienny. Niektórzy przewoźnicy kurierscy i ekspresowi stosują inne współczynniki, często 5000, więc zawsze trzeba sprawdzić zapisy w ofercie.
Wzór
Masa wolumetryczna (kg) = długość x szerokość x wysokość (cm) / 6000. Masa taryfowa = większa z wartości: masa rzeczywista brutto albo masa wolumetryczna.
| Przykład | Wymiary i masa | Masa wolumetryczna | Masa taryfowa |
|---|---|---|---|
| Karton z elektroniką | 60 x 40 x 40 cm, 18 kg | 96 000 / 6000 = 16 kg | 18 kg (liczy się waga) |
| Karton z odzieżą | 80 x 60 x 50 cm, 12 kg | 240 000 / 6000 = 40 kg | 40 kg (liczy się objętość) |
| Paleta z częściami | 120 x 80 x 100 cm, 350 kg | 960 000 / 6000 = 160 kg | 350 kg (liczy się waga) |
Przy kilku paczkach masę wolumetryczną liczy się dla każdej sztuki osobno, a wynik zazwyczaj zaokrągla się w górę, najczęściej do 0,5 kg. Szczegóły zaokrągleń podaje przewoźnik.
Z czego składa się cena frachtu
- stawka za kilogram masy taryfowej, często z progami: im większa partia, tym niższa stawka;
- minimalna opłata za przesyłkę, która obowiązuje przy bardzo małych ładunkach;
- dopłata paliwowa i dopłata bezpieczeństwa, zmieniające się w czasie;
- opłaty lotniskowe i obsługi naziemnej, w tym przeładunek, magazynowanie i odprawa;
- transport dowozowy do lotniska i odbiór po przylocie;
- cło, VAT importowy i odprawa celna, gdy towar przekracza granicę UE.
Rozbicie na te składniki warto zażądać na piśmie, żeby porównywać oferty bez zaskoczeń. Ogólną metodę liczenia kosztów drogą, morzem i powietrzem omawia artykuł o kosztach transportu.
Kiedy fracht lotniczy się opłaca
- Towar jest pilny: brakująca część do linii produkcyjnej, próbki do klienta, leki, towar sezonowy.
- Wartość towaru jest wysoka w stosunku do masy, więc koszt przewozu stanowi mały procent ceny.
- Towar jest wrażliwy na czas, na przykład świeża żywność, kwiaty, produkty o krótkim terminie ważności.
- Koszt zamrożonego kapitału lub zapasu bezpieczeństwa przy dłuższym transporcie morskim przewyższa różnicę w cenie przewozu.
Rzadko opłaca się przy ciężkich i tanich ładunkach, jak materiały budowlane czy surowce. Dla takich towarów lepszym wyborem bywa transport morski w kontenerach albo kolej.
Jak przebiega przewóz
Nadawca przekazuje towar spedytorowi lotniczemu albo bezpośrednio liniom, pakuje go w sposób odpowiedni do przeładunków i oznacza etykietami. Spedytor wystawia lotniczy list przewozowy (AWB), który potwierdza zawarcie umowy i przyjęcie towaru. Towar przechodzi odprawę bezpieczeństwa, trafia do ładowni i po przylocie jest odprawiany celnie oraz odbierany z terminala cargo. Dokumenty handlowe i podział odpowiedzialności zależą od warunków dostawy, a ich wybór ułatwia tekst o Incoterms.
Towary niebezpieczne, na przykład akumulatory litowe, perfumy lub aerozole, podlegają odrębnym przepisom lotniczym i wymagają deklaracji oraz odpowiednich opakowań. Błąd w tym zakresie kończy się odmową przyjęcia przesyłki lub wysokimi karami, więc takie zlecenia omawia się ze spedytorem przed załadunkiem.
Fracht lotniczy a kurier ekspresowy
Przy małych przesyłkach alternatywą dla frachtu jest kurier międzynarodowy, który samolotem dostarcza paczkę od drzwi do drzwi. Kurier ma prostszą wycenę i krótszy czas, ale przy większych masach staje się droższy. Fracht lotniczy z odbiorem z lotniska jest opłacalny od kilkudziesięciu kilogramów, a przy ładunkach palet zwykle wygrywa. Dodatkowo kurier ma limity wymiarów i masy pojedynczej paczki, które potrafią wykluczyć towary większe. Przed decyzją warto policzyć obie opcje na jednej konkretnej partii.
Znaczenie ma także dostępność lotnisk. Porty z dużym terminalem cargo oferują więcej połączeń i niższe stawki, ale dowóz do nich zwiększa koszt i czas, więc warto uwzględnić całą trasę od magazynu do magazynu.
Jak obniżyć masę taryfową
- dobierz opakowanie do towaru, bez dużych pustych przestrzeni;
- zmniejsz wysokość palet i kartonów, bo wymiar rośnie w mnożeniu;
- jeśli towar da się rozłożyć, wysyłaj go w stanie złożonym i montuj u odbiorcy;
- łącz przesyłki w jedną konsolidowaną partię, żeby wejść w niższy próg stawki.
Przed pierwszym zleceniem policz masę taryfową na swoich kartonach według wzoru i poproś dwóch spedytorów o wycenę tej samej partii. Różnice w stawkach i opłatach dodatkowych bywają większe niż różnice w samej stawce za kilogram. Ogólny proces zlecenia opisujemy w tekście o zlecaniu transportu.
Czytaj dalej
Transport morski: rodzaje kontenerów i etapy przewozu
Przewóz morski w kontenerze to kilka etapów i dokumentów. Pokazujemy, jaki kontener dobrać do towaru, czym różni się FCL od LCL i co może podnieść koszt.
Własny transport czy spedycja: co się bardziej opłaca firmie
Własna flota daje kontrolę nad terminem i obsługą klienta, spedycja zamienia koszty stałe na zmienne. O wyborze decyduje powtarzalność tras i wykorzystanie aut.
Transport ponadgabarytowy: zezwolenia, pilotaż i trasa
Ładunek ponadnormatywny nie wjedzie na drogę bez zezwolenia, a często także bez pilota. Opisujemy kolejność działań od pomiaru do wyjazdu.


