Jak zlecić transport towaru: dane, wycena i umowa
Dobrze opisane zlecenie oszczędza pieniądze i nerwy. Oto, co przygotować przed zapytaniem, jak porównać oferty i co sprawdzić przy odbiorze.
Zlecenie transportu zaczyna się od zebrania danych o ładunku i trasie, potem następuje zapytanie ofertowe do kilku firm, porównanie wycen, potwierdzenie zlecenia i kontrola dokumentów przy załadunku oraz dostawie. Im dokładniej opiszesz towar i warunki odbioru, tym mniej będzie dopłat i sporów. Poniższa kolejność działa zarówno przy zleceniu przewoźnikowi, jak i firmie spedycyjnej.
Dane, które musisz mieć przed zapytaniem
Przewoźnik wyceni tylko to, co zna. Brak jednej informacji, na przykład o wysokości palet, może zmienić dobór pojazdu i cenę po fakcie. Przygotuj:
- adres i godziny pracy rampy załadunku oraz rozładunku, a także informację o tym, czy jest rampa, czy trzeba użyć windy hydraulicznej lub wózka,
- opis towaru: rodzaj, liczba i typ opakowań, liczba palet, wymiary i masa jednej palety oraz całej partii,
- wymagania szczególne: temperatura, towar niebezpieczny, brak możliwości piętrowania, cenne mienie,
- termin załadunku i dostawy oraz to, czy okna czasowe są sztywne,
- wartość towaru, jeśli ma zostać objęty dodatkowym ubezpieczeniem,
- w transporcie międzynarodowym także warunki dostawy według Incoterms, dane do odprawy i kto płaci opłaty.
Do zlecenia dołącz dokumenty, które muszą jechać z towarem. Przegląd takich papierów daje tekst o dokumentach kierowcy w trasie.
Wybór formy przewozu
Przy kilku paletach zwykle zleca się przewóz drobnicowy, przy większych partiach cały pojazd. Różnice w cenie i czasie opisuje artykuł o FTL i LTL. Dla towaru specjalnego trzeba dopasować typ naczepy, na przykład izotermę, firankę albo platformę, co wyjaśnia tekst o rodzajach naczep. Jeśli nie masz własnej wiedzy o rynku, pomocna bywa firma spedycyjna, której rolę przedstawia artykuł o spedycji.
Jak porównać oferty
Zapytaj co najmniej dwie lub trzy firmy, podając im identyczne dane. Wyceny porównuj w tym samym zakresie, bo jedna może zawierać opłaty drogowe i ubezpieczenie, a druga nie.
| Element oferty | Co sprawdzić |
|---|---|
| Cena przewozu | czy jest netto, czy zawiera paliwo, opłaty drogowe i przeładunki |
| Termin | godzina odbioru, przewidywany dzień dostawy, okno rozładunku |
| Przestoje | ile czasu na załadunek i rozładunek jest wliczone w cenę i ile kosztuje dodatkowa godzina |
| Odpowiedzialność | limit odszkodowania, wyłączenia, wymagane zgłoszenie szkody |
| Ubezpieczenie | polisa przewoźnika, możliwość dokupienia ochrony wartości towaru |
| Płatność | termin zapłaty, sposób wystawienia faktury, dopłaty |
Najniższa stawka nie zawsze jest najtańsza. Jeśli firma doliczy później przestoje, zmianę adresu albo dopłatę za gabaryt, różnica szybko się zmniejszy. Strukturę kosztu opisuje tekst o liczeniu kosztu transportu.
Weryfikacja przewoźnika
Przed zleceniem sprawdź, czy firma istnieje i ma uprawnienia. Dane dostępne publicznie to wpis do KRS lub CEIDG, NIP, licencja na międzynarodowy transport drogowy rzeczy w przypadku przewozów za granicą oraz polisa OC przewoźnika. Wymogi opisuje artykuł o licencji transportowej, a zakres ochrony tekst o ubezpieczeniu OC przewoźnika i spedytora. Przy pierwszej współpracy poproś o kopię polisy, zadzwoń na numer ze strony firmy, a nie z maila, i nie przesyłaj towaru na podstawie samej rozmowy.
Treść zlecenia i umowa
Zlecenie powinno być na piśmie lub w systemie, z możliwością potwierdzenia. Zawiera ono strony, trasę, termin, opis ładunku, cenę, termin płatności, zasady przestojów i odpowiedzialności oraz osobę kontaktową po obu stronach. Przy stałej współpracy zamiast każdorazowo negocjować warunki, można zawrzeć umowę ramową i wysyłać tylko krótkie zlecenia szczegółowe.
Zapis, którego nie warto pomijać
Opisz wprost, kto odpowiada za załadunek i zabezpieczenie ładunku oraz kto liczy i kontroluje palety. Brak takiego zapisu to najczęstszy powód sporu przy szkodzie. Zasady zabezpieczenia opisuje artykuł o mocowaniu ładunków.
Załadunek, dostawa i reklamacje
- Przy załadunku sprawdź tożsamość kierowcy i numery rejestracyjne pojazdu z zleceniem.
- Policz palety, zwróć uwagę na stan opakowań i owijkę, a uwagi wpisz do dokumentu przewozowego przed podpisem.
- Przekaż kierowcy komplet dokumentów i dane kontaktowe odbiorcy.
- W trakcie przewozu korzystaj ze śledzenia lub umów punkty kontaktu na wypadek opóźnienia.
- Przy dostawie odbiorca sprawdza towar w obecności kierowcy i spisuje zastrzeżenia na dokumencie.
- Szkodę lub brak zgłoś niezwłocznie na piśmie, w terminach podanych w umowie i przepisach, i dołącz zdjęcia.
Przy trasach międzynarodowych dokumentem przewozowym jest zwykle list przewozowy CMR, a podział kosztów i ryzyka między sprzedawcą i kupującym wynika z klauzul Incoterms.
Na koniec warto zrobić krótkie podsumowanie kursu z kierowcą lub przewoźnikiem: czy towar dotarł w terminie, czy dokumenty były kompletne, czy pojawiły się dopłaty. Notatki z kilku zleceń pokazują, którzy wykonawcy są rzetelni i gdzie opis zlecenia trzeba poprawić. Po kilku miesiącach pozwalają też wynegocjować lepsze stawki z tymi, którzy wykonują zlecenia najlepiej.
Jeśli towar jest wysyłany do odbiorcy, który ma własne wymogi, zapytaj go wcześniej o godziny przyjęć, awizację, dopuszczalne wymiary pojazdu i sposób oznaczenia palet. Część magazynów odmawia rozładunku bez wcześniejszego zgłoszenia, co oznacza dopłatę za przestój i ponowny termin. Informacje od odbiorcy przekaż w zleceniu razem z numerem telefonu do osoby na rampie.
Najczęstsze pytania
Ile czasu przed terminem zlecić transport?
Przy przewozach drobnicowych zwykle potrzeba kilku dni na odbiór według rozkładu. Cały pojazd można często znaleźć w jeden lub dwa dni, ale w okresach wzmożonego ruchu warto zamawiać wcześniej. Ostateczne terminy podaje oferta konkretnej firmy.
Czy lepiej zlecać przewoźnikowi czy spedytorowi?
Przewoźnik jest dobrym wyborem przy stałej trasie i jednym rodzaju towaru. Spedytor lepiej sprawdza się, gdy trasy i wolumeny się zmieniają albo gdy potrzebna jest pomoc w dokumentach i odprawie.
Co jeśli ładunek zostanie uszkodzony w transporcie?
Zrób zdjęcia, wpisz zastrzeżenia do dokumentu przewozowego przy odbiorze i zgłoś szkodę przewoźnikowi na piśmie. Odszkodowanie zależy od umowy, rodzaju przewozu i przepisów, a przy dużej wartości towaru warto mieć dodatkowe ubezpieczenie.
Jakie dokumenty są potrzebne do zlecenia?
Zwykle zlecenie, dokument przewozowy, dokumenty handlowe towaru, a w przewozach międzynarodowych także dokumenty celne. Zakres zależy od trasy i rodzaju towaru, dlatego warto zapytać przewoźnika o listę przed załadunkiem.
Czytaj dalej
Transport morski: rodzaje kontenerów i etapy przewozu
Przewóz morski w kontenerze to kilka etapów i dokumentów. Pokazujemy, jaki kontener dobrać do towaru, czym różni się FCL od LCL i co może podnieść koszt.
Fracht lotniczy: kiedy się opłaca i jak liczyć masę taryfową
W transporcie lotniczym płaci się za większą z dwóch wartości: masy rzeczywistej albo wolumetrycznej. Pokazujemy wzór z przykładami i podpowiadamy, kiedy fracht się opłaca.
Własny transport czy spedycja: co się bardziej opłaca firmie
Własna flota daje kontrolę nad terminem i obsługą klienta, spedycja zamienia koszty stałe na zmienne. O wyborze decyduje powtarzalność tras i wykorzystanie aut.


