Systemy magazynowe

Paleciaki ręczne i elektryczne: rodzaje i dobór

Paleciak przewozi palety po płaskiej powierzchni bez podnoszenia na regał. Pokazujemy rodzaje paleciaków i kryteria doboru do pracy.

Redakcja Centrum Logistyki3 min czytania

Magazynier przewozi paletę z kartonami ręcznym paleciakiem przez szeroki korytarz magazynu

Paleciak, czyli wózek paletowy, to niskopodnośny wózek, który wsuwa widły pod paletę, unosi ją kilka lub kilkanaście centymetrów nad podłogę i przewozi. Nie podniesie ładunku na wysokość regału, ale w wielu magazynach wykonuje większość codziennych przewozów: z rampy do strefy kompletacji i z linii pakowania do wysyłki. Dzieli się na ręczne, elektryczne i wersje specjalne, a wybór zależy od udźwigu, długości tras i liczby palet przewożonych w ciągu zmiany.

Paleciak ręczny

Najprostszy i najtańszy. Operator unosi paletę dźwignią, przesuwa ją siłą mięśni i opuszcza po dotarciu na miejsce. Typowy udźwig wynosi około 2 ton, ale rzeczywiste możliwości zależą od modelu. Dobrze sprawdza się przy krótkich trasach i niewielu paletach dziennie. Przy cięższych ładunkach i dłuższych dystansach obciąża kręgosłup i barki, więc zmniejsza wydajność i zwiększa ryzyko urazów.

Odmianą jest paleciak wagowy z wbudowaną wagą, który pokazuje masę ładunku i pozwala sprawdzić przesyłki bez osobnego stanowiska ważenia. Przydaje się w nadawaniu paczek i przy kontroli dostaw.

Paleciak elektryczny

Paleciak elektryczny ma napęd jazdy, a często także podnoszenia. Operator idzie za nim albo staje na platformie. Przewozi cięższe palety, szybciej i bez wysiłku. Udźwig i prędkość zależą od modelu, a zasilanie zapewnia akumulator, który trzeba regularnie ładować. W dużych magazynach zastępuje ręczne wózki na trasach dłuższych niż kilkadziesiąt metrów.

  • wersja z operatorem idącym: małe gabaryty, łatwy w wąskich przejściach,
  • wersja z platformą dla operatora: szybsza, na dłuższe trasy,
  • wersja z siedzeniem: do pracy w ciągu całej zmiany.

Paleciaki specjalne

Poza standardowymi istnieją modele wyspecjalizowane. Paleciak nożycowy unosi paletę na wysokość roboczą, co ułatwia kompletowanie lub załadunek ręczny. Wózek przystosowany do zamrażalni ma smary i elektronikę odporne na niskie temperatury, a ze stali nierdzewnej można myć w zakładach spożywczych. Są też paleciaki o węższych widłach do palet półpoziomych lub z podwójnymi kołami do ciężkiej pracy.

Zestawienie rodzajów paleciaków

Typ Najlepiej do Uwaga
ręczny krótkie trasy, niewiele palet duży wysiłek przy ciężkich ładunkach
ręczny z wagą nadawanie, kontrola mas dostaw wymaga okresowej legalizacji lub sprawdzenia
elektryczny, prowadzony średnie trasy, wąskie przejścia potrzebuje ładowania
elektryczny z platformą długie trasy, duża liczba palet wymaga szerszych korytarzy
nożycowy praca na stanowisku, kompletowanie wolniejszy, do niższych obciążeń

Jak dobrać paleciak do pracy

Kryteriów jest kilka i warto je sprawdzić w tej kolejności.

  1. Zważ najcięższą paletę i dodaj zapas, aby nie pracować na granicy udźwigu.
  2. Sprawdź wymiary palet: widły standardowe pasują do europalety, ale do innych potrzeba innej długości i rozstawu. Rodzaje palet znajdziesz w artykule o rodzajach i wymiarach palet.
  3. Oceń trasę: długość, nachylenie, rodzaj podłogi, szerokość przejść i drzwi.
  4. Policz, ile palet dziennie przewozi się na tej trasie, i zdecyduj, czy ręczny wysiłek jest akceptowalny.
  5. Zdecyduj o napędzie i czasie ładowania akumulatora w kontekście zmian pracy.

Zasada ergonomii

Jeśli pracownik ciągnie paleciak ręczny przez większą część zmiany albo przewozi ciężkie palety po pochyłości, to sygnał, że czas na model elektryczny. Przeciążenie kręgosłupa kosztuje więcej niż wózek.

Bezpieczna praca z paleciakiem

Paleciak wygląda niewinnie, ale wypadki z jego udziałem zdarzają się często: przygniecenie stóp, uderzenie rączką i przewrócenie ładunku. Pracuj w obuwiu ochronnym, nie przewoź palet po pochyłości z rączką skierowaną w dół i nie przekraczaj udźwigu. Do wjazdu na naczepę stosuj najazd lub rampę. Zasady dla pracy z cięższym sprzętem opisujemy w tekście o rodzajach wózków widłowych. Gdy paleta musi trafić na wysokie poziomy, potrzebny jest już wózek z masztem.

Jak odróżnić paleciak od wózka z masztem w ofercie

W ofertach pojawia się sporo nazw: wózek paletowy, paleciak, ręczny wózek widłowy, transpalet. W praktyce chodzi o tę samą grupę urządzeń, które nie mają masztu. Jeśli maszyna ma maszt i podnosi paletę na wysokość regału, to jest wózek widłowy lub sztaplarka. Sprawdź wysokość podnoszenia w karcie produktu. Dla paleciaków podaje się wysokość podnoszenia rzędu kilkunastu centymetrów, a dla wózków z masztem liczoną w metrach.

Ładowanie i zasilanie paleciaków elektrycznych

Akumulator ładuje się w wydzielonym miejscu, najlepiej przy ścianie z gniazdem o właściwym zabezpieczeniu. Ustal, kto podłącza paleciaki po zmianie, i oznacz kolorem wózki gotowe do pracy. Dla sprzętu intensywnie używanego przydaje się zapasowy egzemplarz, bo awaria jednego paleciaka potrafi zatrzymać rampę.

Utrzymanie paleciaka

Raz w tygodniu sprawdź koła, rolki i stan wideł. Regularne smarowanie i czyszczenie hydrauliki wydłuża życie wózka. Uszkodzony paleciak, który nie opada lub nie utrzymuje ładunku, odłóż do naprawy, a nie traktuj go jako awaryjny.

Czytaj dalej

Systemy magazynowe

Systemy składowania palet: przegląd rozwiązań

Palety można składować w bloku, na regałach paletowych, w kanałach wjezdnych i przepływowych, na regałach przesuwnych i w systemach shuttle. Zestawienie różnic w gęstości i dostępie.

3 min czytania

Systemy magazynowe

Regały wjezdne: jak działają i kiedy je stosować

Regał wjezdny składuje palety w kanałach, do których wjeżdża wózek widłowy. Poniżej zasada działania, wady, zalety i warunki, w których ten system się opłaca.

4 min czytania