Rodzaje palet i ich wymiary: od europalet po plastikowe
Paleta to podstawa jednostki ładunkowej w magazynie i transporcie. Zestawiamy rodzaje palet, ich typowe wymiary oraz zastosowania.
Paleta to płaska platforma, na której układa się towar, żeby można go było przenosić wózkiem widłowym lub paleciakiem jako jedną jednostkę. Rodzajów palet jest sporo, ale w praktyce o wyborze decydują trzy rzeczy: wymiar podstawy, materiał i to, czy paleta wraca do obiegu. Najpopularniejsza w Polsce jest europaleta o wymiarach 1200 x 800 mm, obok niej funkcjonuje paleta przemysłowa 1200 x 1000 mm.
Palety drewniane: europaleta i paleta przemysłowa
Drewno nadal dominuje w logistyce, bo paleta jest tania, wytrzymała i łatwa do naprawy. Dwa najczęściej spotykane typy to europaleta i paleta przemysłowa. Obie mają cztery strony wejścia, więc wózek podjedzie do nich z każdej strony, ale różnią się wymiarami i standardami wymiany.
| Typ | Wymiary podstawy | Zastosowanie |
|---|---|---|
| Europaleta (EUR 1, EPAL 1) | 1200 x 800 mm | transport drogowy i kolejowy w Europie, handel, FMCG |
| Paleta przemysłowa (EUR 2, EPAL 2) | 1200 x 1000 mm | przemysł chemiczny, napoje, towary cięższe lub większe |
| Półpaleta (EUR 6, EPAL 6) | 800 x 600 mm | ekspozycje w sklepach, mniejsze partie towaru |
| Paleta typu EUR 3 | 1000 x 1200 mm | przemysł, wymiana między zakładami |
Wymiary podane w tabeli to wielkości nominalne podstawy. Wysokość standardowej europalety wynosi 144 mm, co ma znaczenie przy doborze wózka i szerokości prześwitów w regałach. Szczegóły, jak odróżnić oryginalną paletę od podróbki, opisujemy w tekście o europalecie EPAL.
Palety plastikowe
Paleta z tworzywa sztucznego waży zwykle mniej niż drewniana o podobnych wymiarach i nie chłonie wilgoci. Nie ma gwoździ ani drzazg, co docenia branża spożywcza, farmaceutyczna i zakłady z wymaganiami higienicznymi. Łatwo ją umyć i zdezynfekować, a przy produkcji w formie jest powtarzalna, co ułatwia pracę automatyce, na przykład przenośnikom i paletyzatorom.
Wadą jest wyższa cena zakupu i trudniejsza naprawa. Pęknięta paleta plastikowa zwykle idzie do recyklingu, a drewnianą często da się naprawić wymianą deski. Dlatego plastik opłaca się tam, gdzie paleta krąży w zamkniętym obiegu i wraca do właściciela, a nie tam, gdzie towar wędruje do wielu odbiorców.
Palety metalowe, kartonowe i inne
Palety stalowe i aluminiowe stosuje się przy bardzo dużych obciążeniach, w trudnych warunkach i tam, gdzie palety krążą wiele lat, na przykład w przemyśle ciężkim czy motoryzacji. Są drogie, więc obieg musi być pilnowany.
Na drugim biegunie są palety z tektury i sprasowanych wiórów drewnianych. Jednorazowe i lekkie, sprawdzają się w eksporcie, bo nie wymagają zwrotu i nie podlegają wymogom fumigacji tak jak surowe drewno. Przy większych ciężarach i wilgoci nie będą jednak wystarczające.
Rodzaje palet według konstrukcji
- paleta płaska: najprostsza, bez ścianek, na niej układa się towar w opakowaniach zbiorczych,
- paleta skrzyniowa: z podstawą i ściankami z desek lub siatki, nadaje się do luźnych elementów i towaru, który nie powinien się rozsypać,
- paleta z obrzeżem (z kołnierzami): z nakładanymi ramkami, tworzy pojemnik, który można piętrować,
- paleta słupkowa: z narożnymi słupkami, które przenoszą nacisk przy układaniu palet jedna na drugiej,
- paleta z zabezpieczeniem antypoślizgowym: z gumową nakładką lub specjalnym wykończeniem powierzchni, ogranicza przesuwanie się towaru.
Przy piętrowaniu palet należy sprawdzić, ile wytrzyma dolna jednostka. Samo ułożenie towaru równo na palecie nie wystarcza, jeśli opakowania nie przenoszą nacisku z góry.
Jak dobrać paletę do towaru i regału
Zacznij od towaru: jego masy, kształtu i wrażliwości na wilgoć. Następnie sprawdź, jak paleta będzie się poruszać: czy trafi do regału, czy będzie jeździć przenośnikiem, czy wsiądzie do naczepy. Dopiero potem porównuj ceny.
Co sprawdzić przed zakupem palet
Wymiar podstawy względem szerokości regału i długości belek, nośność palety statyczną i dynamiczną, jakość desek i stan klocków, zgodność z wymogami odbiorców i odpowiednie oznakowanie, jeśli palety mają wracać do obiegu.
Wymiar palety wiąże się bezpośrednio z konstrukcją składowania. Szerokość pola regału dobiera się do palety z zapasem na luzy manipulacyjne, o czym piszemy w tekście o regałach paletowych. Przy ręcznym transporcie wewnątrz hali liczy się też rodzaj sprzętu, a ten opisujemy w artykule o rodzajach wózków widłowych.
Nośność i stan palety
Producent podaje nośność palety w dwóch wersjach: dynamiczną, przy przemieszczaniu wózkiem, i statyczną, przy stawianiu na płask lub w regale. Wartości te różnią się, a nośność przy składowaniu na belkach zależy dodatkowo od rozstawu podpór. Przed obciążeniem palety towarem cięższym niż zwykle sprawdź jej kartę lub oznaczenia producenta. Uszkodzone deski, wystające gwoździe i pęknięte klocki dyskwalifikują paletę z użycia, nawet jeśli wygląda na ostatnią sztukę w stosie.
Najczęstsze błędy przy wyborze palet
- kupowanie palet o niestandardowych wymiarach bez sprawdzenia, czy zmieszczą się w regałach i naczepach,
- mieszanie palet o różnych wymiarach w jednym polu regału,
- używanie palet uszkodzonych, bo nie ma zapasu zdrowych,
- brak jasnej zasady, kto zwraca palety i w jakim stanie,
- przeciążanie palet ponad nośność podaną przez producenta.
Palety w praktyce: często zadawane pytania
Czy europaleta i paleta EPAL to to samo?
Prawie. Europaleta to standard wymiarowy 1200 x 800 mm, a EPAL to organizacja, która nadzoruje produkcję i naprawę palet spełniających wymagania jakościowe. Paleta o tych samych wymiarach bez oznaczeń EPAL nie jest przez nią certyfikowana.
Jaka paleta jest najlepsza do sklepu internetowego?
Do większości sklepów wystarczy europaleta, bo mieści się w typowych regałach i przyjmują ją wszyscy spedytorzy. Półpalety przydają się przy mniejszych zamówieniach i ekspozycjach.
Czy palety plastikowe są lepsze od drewnianych?
To zależy od obiegu. Plastik jest higieniczny i lekki, ale droższy, więc zwraca się w obiegu zamkniętym. Drewno wygrywa ceną i łatwością naprawy.
Ile palet mieści się w standardowej naczepie?
W typowej naczepie ciągnika siodłowego mieści się około 33 europalet ustawionych w układzie wzdłużnym i poprzecznym, o ile ładunek ma dopuszczalną wysokość i masę.
Czytaj dalej
Systemy składowania palet: przegląd rozwiązań
Palety można składować w bloku, na regałach paletowych, w kanałach wjezdnych i przepływowych, na regałach przesuwnych i w systemach shuttle. Zestawienie różnic w gęstości i dostępie.
Regały wjezdne: jak działają i kiedy je stosować
Regał wjezdny składuje palety w kanałach, do których wjeżdża wózek widłowy. Poniżej zasada działania, wady, zalety i warunki, w których ten system się opłaca.
Regał paletowy czy półkowy: jak wybrać do swojego towaru
O wyborze decyduje jednostka, w jakiej towar wchodzi i wychodzi. Palety wymagają wózka i regału paletowego, drobnica sprawdza się na półkach obsługiwanych ręcznie.


