Wózek widłowy elektryczny czy spalinowy: który wybrać
Napęd wózka widłowego rozstrzyga o kosztach i komforcie pracy. Porównujemy wersje elektryczną, spalinową i gazową w typowych warunkach magazynu.
Do hali z regałami, towarem spożywczym i pracą zmianową najczęściej wybiera się wózek elektryczny. Na plac, do nierównego terenu i ciężkich ładunków sprawdza się spalinowy, a pośrednią drogą jest wózek gazowy na LPG. Decyzję upraszcza jedno pytanie: gdzie wózek spędza większość czasu pracy i ile godzin dziennie jeździ. Poniżej zestawienie, które pozwala przejść od tego pytania do wyboru.
Najważniejsze różnice w skrócie
| Kryterium | Elektryczny | Spalinowy (diesel) | Gazowy (LPG) |
|---|---|---|---|
| praca w hali | bardzo dobra, brak spalin | ograniczona, spaliny i hałas | możliwa przy dobrej wentylacji |
| praca na zewnątrz | dobra, ale wrażliwy na wodę i błoto | bardzo dobra | dobra |
| hałas | niski | wysoki | średni |
| uzupełnianie energii | ładowanie lub wymiana akumulatora | tankowanie w kilka minut | wymiana butli w kilka minut |
| konserwacja | prostsza, mniej części ruchomych | bardziej złożona, silnik i filtry | pośrednia |
| moc i udźwig | do średnich i dużych, zależnie od modelu | najwyższe | średnie do dużych |
Wózek elektryczny: hala, higiena, zmiany
Napęd elektryczny nie wytwarza spalin w miejscu pracy, więc nadaje się do pomieszczeń zamkniętych, chłodni i magazynów żywności. Jest cichszy, co zmniejsza zmęczenie operatorów, a koszt jazdy jest przeważnie niższy niż paliwa. Wymaga miejsca na ładowanie i wentylacji pomieszczenia, w którym ładują się akumulatory kwasowo-ołowiowe, bo wydziela się wodór. Alternatywą są akumulatory litowo-jonowe, które mogą ładować się częściowo w przerwach, ale kosztują więcej na starcie.
Przy pracy na trzy zmiany kłopotem bywa czas ładowania. Rozwiązania są dwa: wymienne akumulatory lub ładowanie okazjonalne w przerwach. W obu przypadkach trzeba zaplanować stację ładowania i dodatkowy zapas energii.
Wózek spalinowy: plac, rampa, ciężar
Silnik diesla daje duży moment obrotowy i pracuje długo bez przerw. Wózek spalinowy jedzie po nierównym podłożu, przez kałużę i śnieg, i zwykle ma większą dopuszczalną masę ładunku. Wadą są spaliny, hałas i zapach, a także wyższe koszty serwisu. W pomieszczeniu bez wentylacji jest zwyczajnie zakazany ze względów zdrowotnych i prawnych, bo spaliny zawierają tlenek węgla.
Wózek gazowy: kompromis
Wózek zasilany gazem LPG ma zazwyczaj cichszy silnik niż diesel, emituje mniej zanieczyszczeń i tankuje się szybko, wymieniając butlę. Używa się go na rampach, w halach z wentylacją i na zewnątrz. Wymaga bezpiecznego składowania butli oraz przeszkolenia pracowników w zakresie obsługi gazu.
Reguła praktyczna
Jeśli wózek spędza w hali ponad połowę czasu, wybieraj elektryczny. Jeśli większość pracy to plac i rampa przy złej pogodzie, rozważ gazowy albo spalinowy. Przy mieszanym użyciu często opłaca się flota dwóch typów.
Koszty: nie tylko cena zakupu
Zakup to początek wydatków. Do kosztów całkowitych dolicz energię lub paliwo, serwis, wymianę akumulatora albo butli, ładowarki i wentylację oraz szkolenia. Elektryk jest zwykle droższy w zakupie, ale tańszy w eksploatacji, jeśli pracuje wiele godzin dziennie. Przy rzadkim użyciu przewaga eksploatacyjna znika, a lepszym wyborem może być wynajem. Szerzej o liczeniu kosztów w logistyce piszemy w artykułach z działu palet i sprzętu.
Bezpieczeństwo i warunki w pracy
Spaliny i hałas to zagrożenia zawodowe, które trzeba uwzględnić w ocenie ryzyka. Akumulatory wymagają szczególnych zasad: ładowania w wydzielonym miejscu, ochrony oczu i rąk przy obsłudze elektrolitu, zakazu otwartego ognia. Butle z gazem muszą stać w wyznaczonym miejscu i być zabezpieczone przed przewróceniem. Zasady pracy z wózkiem opisujemy w tekście o bezpiecznej pracy wózkiem widłowym, a o typach maszyn w artykule o rodzajach wózków widłowych.
Kiedy który wybrać
- magazyn z regałami i towarem spożywczym: wózek elektryczny,
- praca w chłodni: elektryczny w wersji przystosowanej do niskich temperatur,
- skład materiałów budowlanych i place: spalinowy lub gazowy,
- rampa i kilka godzin dziennie: gazowy albo elektryczny z szybkim ładowaniem,
- zmiany całodobowe: elektryczny z wymiennymi akumulatorami lub spalinowy.
Przykład rachunku dla jednej zmiany
Przykład poglądowy: magazyn pracuje na dwie zmiany po 8 godzin, a wózek jeździ przez większość czasu. Wózek elektryczny wymaga w tym układzie dwóch akumulatorów na jedną maszynę albo szybkiego ładowania w przerwach, bo jeden komplet nie wystarczy na 16 godzin. Wózek gazowy potrzebuje kilku wymian butli w ciągu doby, ale nie stoi przy ładowarce. Różnica w kosztach wyjdzie dopiero po zsumowaniu energii, serwisu i czasu przestojów, dlatego policz je dla własnych danych, a nie dla katalogowych.
Przy planowaniu floty uwzględnij też zimę. Akumulatory kwasowe tracą pojemność w niskich temperaturach, a silniki spalinowe trudniej uruchamiają się przy mrozie. W chłodniach stosuje się wózki elektryczne w wersji do niskich temperatur z odpowiednio dobranymi smarami i ogrzewaną kabiną.
Ładowanie i obsługa akumulatorów
Pomieszczenie ładowarek powinno mieć wentylację, utwardzoną podłogę odporną na elektrolit i dostępne środki do neutralizacji rozlanego kwasu. Operator, który wymienia akumulator, potrzebuje ochrony oczu i rękawic oraz odpowiedniego dźwigu lub wózka wymiany. Nie ładuj akumulatora pod regałem i nie zostawiaj wózka w korytarzu z podłączoną ładowarką, bo przeszkadza w ruchu i stwarza ryzyko potknięcia o kabel.
Co z hałasem i ergonomią
Operator wózka spalinowego w hali jest narażony na hałas i drgania przez cały dzień. W ocenie ryzyka zapisz poziom hałasu na stanowisku i zdecyduj o ochronie słuchu. Wózek elektryczny zwykle poprawia komfort pracy i zmniejsza zmęczenie, co ma znaczenie przy pracy zmianowej. Lepsze warunki to także mniej błędów i wypadków, ale tej korzyści nie da się łatwo wpisać w tabelę kosztów.
Wybór napędu: pytania
Czy wózek spalinowy może pracować w hali?
Może, jeśli hala ma skuteczną wentylację i spaliny nie przekraczają dopuszczalnych stężeń. W praktyce w zamkniętych magazynach wybiera się elektryczne lub gazowe z katalizatorem.
Ile trwa ładowanie akumulatora wózka?
Zależy od pojemności i ładowarki. Przy akumulatorach kwasowych ładowanie całkowite zajmuje kilka godzin, a litowo-jonowe można doładowywać w przerwach.
Co jest tańsze w eksploatacji?
Przy intensywnej pracy zwykle wózek elektryczny, bo energia jest tańsza niż paliwo, a serwis prostszy.
Czy wózek gazowy jest bezpieczny?
Tak, pod warunkiem prawidłowej wymiany butli i składowania gazu zgodnie z przepisami i instrukcją producenta.
Czytaj dalej
Systemy składowania palet: przegląd rozwiązań
Palety można składować w bloku, na regałach paletowych, w kanałach wjezdnych i przepływowych, na regałach przesuwnych i w systemach shuttle. Zestawienie różnic w gęstości i dostępie.
Regały wjezdne: jak działają i kiedy je stosować
Regał wjezdny składuje palety w kanałach, do których wjeżdża wózek widłowy. Poniżej zasada działania, wady, zalety i warunki, w których ten system się opłaca.
Regał paletowy czy półkowy: jak wybrać do swojego towaru
O wyborze decyduje jednostka, w jakiej towar wchodzi i wychodzi. Palety wymagają wózka i regału paletowego, drobnica sprawdza się na półkach obsługiwanych ręcznie.


