Systemy magazynowe

Wózek widłowy elektryczny czy spalinowy: który wybrać

Napęd wózka widłowego rozstrzyga o kosztach i komforcie pracy. Porównujemy wersje elektryczną, spalinową i gazową w typowych warunkach magazynu.

Redakcja Centrum Logistyki4 min czytania

Elektryczny wózek widłowy podłączony do ładowarki obok spalinowego wózka na placu przed halą

Do hali z regałami, towarem spożywczym i pracą zmianową najczęściej wybiera się wózek elektryczny. Na plac, do nierównego terenu i ciężkich ładunków sprawdza się spalinowy, a pośrednią drogą jest wózek gazowy na LPG. Decyzję upraszcza jedno pytanie: gdzie wózek spędza większość czasu pracy i ile godzin dziennie jeździ. Poniżej zestawienie, które pozwala przejść od tego pytania do wyboru.

Najważniejsze różnice w skrócie

Kryterium Elektryczny Spalinowy (diesel) Gazowy (LPG)
praca w hali bardzo dobra, brak spalin ograniczona, spaliny i hałas możliwa przy dobrej wentylacji
praca na zewnątrz dobra, ale wrażliwy na wodę i błoto bardzo dobra dobra
hałas niski wysoki średni
uzupełnianie energii ładowanie lub wymiana akumulatora tankowanie w kilka minut wymiana butli w kilka minut
konserwacja prostsza, mniej części ruchomych bardziej złożona, silnik i filtry pośrednia
moc i udźwig do średnich i dużych, zależnie od modelu najwyższe średnie do dużych

Wózek elektryczny: hala, higiena, zmiany

Napęd elektryczny nie wytwarza spalin w miejscu pracy, więc nadaje się do pomieszczeń zamkniętych, chłodni i magazynów żywności. Jest cichszy, co zmniejsza zmęczenie operatorów, a koszt jazdy jest przeważnie niższy niż paliwa. Wymaga miejsca na ładowanie i wentylacji pomieszczenia, w którym ładują się akumulatory kwasowo-ołowiowe, bo wydziela się wodór. Alternatywą są akumulatory litowo-jonowe, które mogą ładować się częściowo w przerwach, ale kosztują więcej na starcie.

Przy pracy na trzy zmiany kłopotem bywa czas ładowania. Rozwiązania są dwa: wymienne akumulatory lub ładowanie okazjonalne w przerwach. W obu przypadkach trzeba zaplanować stację ładowania i dodatkowy zapas energii.

Wózek spalinowy: plac, rampa, ciężar

Silnik diesla daje duży moment obrotowy i pracuje długo bez przerw. Wózek spalinowy jedzie po nierównym podłożu, przez kałużę i śnieg, i zwykle ma większą dopuszczalną masę ładunku. Wadą są spaliny, hałas i zapach, a także wyższe koszty serwisu. W pomieszczeniu bez wentylacji jest zwyczajnie zakazany ze względów zdrowotnych i prawnych, bo spaliny zawierają tlenek węgla.

Wózek gazowy: kompromis

Wózek zasilany gazem LPG ma zazwyczaj cichszy silnik niż diesel, emituje mniej zanieczyszczeń i tankuje się szybko, wymieniając butlę. Używa się go na rampach, w halach z wentylacją i na zewnątrz. Wymaga bezpiecznego składowania butli oraz przeszkolenia pracowników w zakresie obsługi gazu.

Reguła praktyczna

Jeśli wózek spędza w hali ponad połowę czasu, wybieraj elektryczny. Jeśli większość pracy to plac i rampa przy złej pogodzie, rozważ gazowy albo spalinowy. Przy mieszanym użyciu często opłaca się flota dwóch typów.

Koszty: nie tylko cena zakupu

Zakup to początek wydatków. Do kosztów całkowitych dolicz energię lub paliwo, serwis, wymianę akumulatora albo butli, ładowarki i wentylację oraz szkolenia. Elektryk jest zwykle droższy w zakupie, ale tańszy w eksploatacji, jeśli pracuje wiele godzin dziennie. Przy rzadkim użyciu przewaga eksploatacyjna znika, a lepszym wyborem może być wynajem. Szerzej o liczeniu kosztów w logistyce piszemy w artykułach z działu palet i sprzętu.

Bezpieczeństwo i warunki w pracy

Spaliny i hałas to zagrożenia zawodowe, które trzeba uwzględnić w ocenie ryzyka. Akumulatory wymagają szczególnych zasad: ładowania w wydzielonym miejscu, ochrony oczu i rąk przy obsłudze elektrolitu, zakazu otwartego ognia. Butle z gazem muszą stać w wyznaczonym miejscu i być zabezpieczone przed przewróceniem. Zasady pracy z wózkiem opisujemy w tekście o bezpiecznej pracy wózkiem widłowym, a o typach maszyn w artykule o rodzajach wózków widłowych.

Kiedy który wybrać

  • magazyn z regałami i towarem spożywczym: wózek elektryczny,
  • praca w chłodni: elektryczny w wersji przystosowanej do niskich temperatur,
  • skład materiałów budowlanych i place: spalinowy lub gazowy,
  • rampa i kilka godzin dziennie: gazowy albo elektryczny z szybkim ładowaniem,
  • zmiany całodobowe: elektryczny z wymiennymi akumulatorami lub spalinowy.

Przykład rachunku dla jednej zmiany

Przykład poglądowy: magazyn pracuje na dwie zmiany po 8 godzin, a wózek jeździ przez większość czasu. Wózek elektryczny wymaga w tym układzie dwóch akumulatorów na jedną maszynę albo szybkiego ładowania w przerwach, bo jeden komplet nie wystarczy na 16 godzin. Wózek gazowy potrzebuje kilku wymian butli w ciągu doby, ale nie stoi przy ładowarce. Różnica w kosztach wyjdzie dopiero po zsumowaniu energii, serwisu i czasu przestojów, dlatego policz je dla własnych danych, a nie dla katalogowych.

Przy planowaniu floty uwzględnij też zimę. Akumulatory kwasowe tracą pojemność w niskich temperaturach, a silniki spalinowe trudniej uruchamiają się przy mrozie. W chłodniach stosuje się wózki elektryczne w wersji do niskich temperatur z odpowiednio dobranymi smarami i ogrzewaną kabiną.

Ładowanie i obsługa akumulatorów

Pomieszczenie ładowarek powinno mieć wentylację, utwardzoną podłogę odporną na elektrolit i dostępne środki do neutralizacji rozlanego kwasu. Operator, który wymienia akumulator, potrzebuje ochrony oczu i rękawic oraz odpowiedniego dźwigu lub wózka wymiany. Nie ładuj akumulatora pod regałem i nie zostawiaj wózka w korytarzu z podłączoną ładowarką, bo przeszkadza w ruchu i stwarza ryzyko potknięcia o kabel.

Co z hałasem i ergonomią

Operator wózka spalinowego w hali jest narażony na hałas i drgania przez cały dzień. W ocenie ryzyka zapisz poziom hałasu na stanowisku i zdecyduj o ochronie słuchu. Wózek elektryczny zwykle poprawia komfort pracy i zmniejsza zmęczenie, co ma znaczenie przy pracy zmianowej. Lepsze warunki to także mniej błędów i wypadków, ale tej korzyści nie da się łatwo wpisać w tabelę kosztów.

Wybór napędu: pytania

Czy wózek spalinowy może pracować w hali?

Może, jeśli hala ma skuteczną wentylację i spaliny nie przekraczają dopuszczalnych stężeń. W praktyce w zamkniętych magazynach wybiera się elektryczne lub gazowe z katalizatorem.

Ile trwa ładowanie akumulatora wózka?

Zależy od pojemności i ładowarki. Przy akumulatorach kwasowych ładowanie całkowite zajmuje kilka godzin, a litowo-jonowe można doładowywać w przerwach.

Co jest tańsze w eksploatacji?

Przy intensywnej pracy zwykle wózek elektryczny, bo energia jest tańsza niż paliwo, a serwis prostszy.

Czy wózek gazowy jest bezpieczny?

Tak, pod warunkiem prawidłowej wymiany butli i składowania gazu zgodnie z przepisami i instrukcją producenta.

Czytaj dalej

Systemy magazynowe

Systemy składowania palet: przegląd rozwiązań

Palety można składować w bloku, na regałach paletowych, w kanałach wjezdnych i przepływowych, na regałach przesuwnych i w systemach shuttle. Zestawienie różnic w gęstości i dostępie.

3 min czytania

Systemy magazynowe

Regały wjezdne: jak działają i kiedy je stosować

Regał wjezdny składuje palety w kanałach, do których wjeżdża wózek widłowy. Poniżej zasada działania, wady, zalety i warunki, w których ten system się opłaca.

4 min czytania