Systemy magazynowe

Wózek do wąskich korytarzy: czołowy, wielokierunkowy czy sztaplarka

Im węższy korytarz, tym więcej miejsca na palety, ale tym trudniej manewrować. Porównujemy wózki, które radzą sobie z małą szerokością przejść.

Redakcja Centrum Logistyki5 min czytania

Wózek wielokierunkowy jedzie wąskim korytarzem między wysokimi regałami paletowymi

Do wąskich korytarzy najczęściej stosuje się wózki z wysięgnikiem, wielokierunkowe i sztaplarki, a w najwęższych układach wózki typu VNA z masztem obrotowym. Standardowy wózek czołowy wymaga najszerszego przejścia, bo musi skręcić z paletą pod kątem prostym. Im węższy korytarz, tym droższy i bardziej wyspecjalizowany wózek, ale więcej palet mieści się w hali. Wybór zależy od szerokości, wysokości składowania i rodzaju ładunku.

Dlaczego korytarz wpływa na wózek

Korytarz roboczy to przestrzeń, w której wózek wjeżdża do regału z paletą. Jego szerokość zależy od długości wózka, długości palety i sposobu skrętu. Zmniejszenie korytarza o metr pozwala zmieścić dodatkowe rzędy regałów, a więc znacznie zwiększyć liczbę miejsc paletowych. To powód, dla którego firmy rezygnują ze standardowych wózków, mimo ich niższej ceny. Podstawy układu regałów opisujemy w tekście o regałach paletowych.

Wózek czołowy: punkt odniesienia

Wózek czołowy jest tani, uniwersalny i szybki na rampie. Orientacyjnie wymaga korytarza około 3,5-4,5 m przy standardowej palecie, a dokładną wartość podaje producent w danych technicznych. Nadaje się do magazynów, w których nie liczy się każdy metr, i do pracy mieszanej: rampa, plac i hala.

Wózek z wysięgnikiem

Maszt przesuwa się do przodu lub wysuwa widły, więc wózek nie musi wjeżdżać w głąb pola. Pozwala to zmniejszyć korytarz do mniej więcej 2,7-3,0 m. Pracuje na wysokościach rzędu kilkunastu metrów. Wadą jest wrażliwość na nierówności posadzki i mniejsza przydatność na zewnątrz. Wymaga równej, dobrej posadzki.

Wózek wielokierunkowy

Wielokierunkowy może jechać do przodu, do tyłu i na boki, co pozwala przewozić długie ładunki w wąskim przejściu. Korytarz wynosi orientacyjnie około 2,0-2,5 m, w zależności od długości ładunku. Sprawdza się w magazynach profili, rur, płyt i desek, gdzie składowanie odbywa się na regałach wspornikowych. Cena jest wyższa niż wózka czołowego. Informacje o samych regałach znajdziesz w artykule o regałach wspornikowych.

Sztaplarka

Sztaplarka to wózek prowadzony przez operatora, który idzie za nim lub staje na platformie. Podnosi palety na regał, ale w wąskim korytarzu pracuje wolniej niż wózki z kabiną. Jest dobrym wyborem do magazynów z mniejszą liczbą ruchów i niższym składowaniem, bo kosztuje mniej niż wysokie wózki z wysięgnikiem. Dla porównania z paleciakiem zobacz tekst o paleciakach ręcznych i elektrycznych.

Wózek VNA

Wózki do bardzo wąskich korytarzy (very narrow aisle) prowadzone po szynie lub przewodzie indukcyjnym mają maszt obrotowy i pracują w korytarzach rzędu 1,6-1,8 m. Dają największą gęstość składowania i duże wysokości, ale wymagają bardzo równej posadzki, stałych tras i kosztownych instalacji. Opłacają się przy dużej liczbie palet i drogiej powierzchni hali.

Porównanie wózków

Wózek Orientacyjna szerokość korytarza Zalety Wady
czołowy 3,5-4,5 m tani, uniwersalny, pracuje na zewnątrz szeroki korytarz
z wysięgnikiem 2,7-3,0 m duże wysokości, mniejsze korytarze wymaga równej posadzki
wielokierunkowy 2,0-2,5 m towary długie, jazda na boki wyższa cena
sztaplarka 2,3-2,8 m niższy koszt, prosta obsługa mniejsza prędkość i wysokość
VNA 1,6-1,8 m największa gęstość składowania kosztowna instalacja, stałe trasy

Wartości w tabeli są orientacyjne i różnią się między producentami, rodzajem palety oraz konfiguracją regału. Przed zakupem poproś o rysunek z wymiarem korytarza dla Twoich palet.

Jak wybrać wózek do wąskiego korytarza

  1. Zmierz paletę lub długość ładunku i jego wysokość po załadunku.
  2. Ustal wysokość najwyższego poziomu składowania.
  3. Sprawdź równość i nośność posadzki oraz tolerancje, jakich wymaga wózek.
  4. Policz, ile palet zyskasz po zwężeniu korytarzy, i porównaj z różnicą kosztów wózków.
  5. Zaplanuj szkolenie operatorów, bo każdy typ ma inne sterowanie.

Rachunek opłacalności

Przykład: jeśli zwężenie korytarzy o 1 m pozwala dołożyć jeden rząd regałów na kilka ustawionych, liczba miejsc rośnie o kilkanaście procent. Ten zysk trzeba zestawić z kosztem droższego wózka, instalacji prowadzenia i wolniejszej jazdy. Przy tanich halach czasem lepiej zostać przy szerokim korytarzu.

Operator wózka musi mieć odpowiednie kwalifikacje, a przy pracy w wąskich korytarzach dobra widoczność i bariery są ważniejsze niż zwykle. Typy wózków, które nie nadają się do tego zadania, opisujemy w artykule o rodzajach wózków widłowych.

Przykład porównania dwóch wariantów

Przykład poglądowy: hala ma regały po obu stronach korytarza, a paleta ma 1200 mm długości. Przy wózku czołowym korytarz potrzebuje około 4 m, przy wózku z wysięgnikiem około 3 m. Różnica wynosi metr na korytarz. W hali z dziesięcioma korytarzami daje to dziesięć metrów szerokości, czyli miejsce na dodatkowy rząd regałów. Czy to wystarczy, żeby zrekompensować droższy wózek, rozstrzyga rachunek liczby miejsc paletowych i ich kosztu w danej lokalizacji.

Jeśli czynsz za metr kwadratowy hali jest niski, wygrywa tani wózek czołowy. Jeśli hala jest droga albo nie da się jej rozbudować, każdy zyskany metr ma wartość, a wózki do wąskich korytarzy szybko się zwracają.

Bezpieczeństwo w wąskim korytarzu

W wąskich przejściach nie ma miejsca na ucieczkę, dlatego zasady są restrykcyjne: wstęp pieszych tylko po wyłączeniu ruchu wózków, sygnalizacja świetlna lub dźwiękowa na wjeździe do korytarza i wyraźne oznaczenie kierunku jazdy. Wózki prowadzone po przewodzie lub szynie mają ograniczniki, które zatrzymają maszynę przed końcem rzędu. Mimo to operator pozostaje odpowiedzialny za obserwację otoczenia.

Podobne rozwiązania i inne ograniczenia

Korytarz to nie jedyne ograniczenie. Pod uwagę bierz też wysokość bramy lub drzwi, nośność posadzki, nośność windy towarowej i wysokość hali. Wózek z wysokim masztem nie wjedzie do pomieszczenia z niską bramą, a wózek VNA nie pojedzie po posadzce z dylatacjami, których nie przewidziano w projekcie. Przy zamawianiu wózka dołącz rysunki hali i informacje o jej konstrukcji.

Co z ręcznym sprzętem

Gdy hala ma wąskie przejścia, a ruch jest mały, rozwiązaniem mogą być paleciaki elektryczne i regały o niższych poziomach. Nie podniosą palety wysoko, ale zmieszczą się niemal wszędzie. Dla magazynów z drobnicą często opłaca się zrezygnować z regałów paletowych na rzecz półkowych, co tłumaczymy w tekście o wyborze regału paletowego lub półkowego.

Kolejność decyzji przy wąskich korytarzach

  1. Wybierz konfigurację regałów i rodzaj składowania.
  2. Ustal szerokość korytarza jako wynik kompromisu między gęstością a kosztem wózka.
  3. Dopiero potem wybierz model wózka z katalogu i potwierdź jego wymiary na rysunku.
  4. Przed zakupem zrób próbę na własnej palecie, w prawdziwym korytarzu.

Czytaj dalej

Systemy magazynowe

Systemy składowania palet: przegląd rozwiązań

Palety można składować w bloku, na regałach paletowych, w kanałach wjezdnych i przepływowych, na regałach przesuwnych i w systemach shuttle. Zestawienie różnic w gęstości i dostępie.

3 min czytania

Systemy magazynowe

Regały wjezdne: jak działają i kiedy je stosować

Regał wjezdny składuje palety w kanałach, do których wjeżdża wózek widłowy. Poniżej zasada działania, wady, zalety i warunki, w których ten system się opłaca.

4 min czytania