Wózek do wąskich korytarzy: czołowy, wielokierunkowy czy sztaplarka
Im węższy korytarz, tym więcej miejsca na palety, ale tym trudniej manewrować. Porównujemy wózki, które radzą sobie z małą szerokością przejść.
Do wąskich korytarzy najczęściej stosuje się wózki z wysięgnikiem, wielokierunkowe i sztaplarki, a w najwęższych układach wózki typu VNA z masztem obrotowym. Standardowy wózek czołowy wymaga najszerszego przejścia, bo musi skręcić z paletą pod kątem prostym. Im węższy korytarz, tym droższy i bardziej wyspecjalizowany wózek, ale więcej palet mieści się w hali. Wybór zależy od szerokości, wysokości składowania i rodzaju ładunku.
Dlaczego korytarz wpływa na wózek
Korytarz roboczy to przestrzeń, w której wózek wjeżdża do regału z paletą. Jego szerokość zależy od długości wózka, długości palety i sposobu skrętu. Zmniejszenie korytarza o metr pozwala zmieścić dodatkowe rzędy regałów, a więc znacznie zwiększyć liczbę miejsc paletowych. To powód, dla którego firmy rezygnują ze standardowych wózków, mimo ich niższej ceny. Podstawy układu regałów opisujemy w tekście o regałach paletowych.
Wózek czołowy: punkt odniesienia
Wózek czołowy jest tani, uniwersalny i szybki na rampie. Orientacyjnie wymaga korytarza około 3,5-4,5 m przy standardowej palecie, a dokładną wartość podaje producent w danych technicznych. Nadaje się do magazynów, w których nie liczy się każdy metr, i do pracy mieszanej: rampa, plac i hala.
Wózek z wysięgnikiem
Maszt przesuwa się do przodu lub wysuwa widły, więc wózek nie musi wjeżdżać w głąb pola. Pozwala to zmniejszyć korytarz do mniej więcej 2,7-3,0 m. Pracuje na wysokościach rzędu kilkunastu metrów. Wadą jest wrażliwość na nierówności posadzki i mniejsza przydatność na zewnątrz. Wymaga równej, dobrej posadzki.
Wózek wielokierunkowy
Wielokierunkowy może jechać do przodu, do tyłu i na boki, co pozwala przewozić długie ładunki w wąskim przejściu. Korytarz wynosi orientacyjnie około 2,0-2,5 m, w zależności od długości ładunku. Sprawdza się w magazynach profili, rur, płyt i desek, gdzie składowanie odbywa się na regałach wspornikowych. Cena jest wyższa niż wózka czołowego. Informacje o samych regałach znajdziesz w artykule o regałach wspornikowych.
Sztaplarka
Sztaplarka to wózek prowadzony przez operatora, który idzie za nim lub staje na platformie. Podnosi palety na regał, ale w wąskim korytarzu pracuje wolniej niż wózki z kabiną. Jest dobrym wyborem do magazynów z mniejszą liczbą ruchów i niższym składowaniem, bo kosztuje mniej niż wysokie wózki z wysięgnikiem. Dla porównania z paleciakiem zobacz tekst o paleciakach ręcznych i elektrycznych.
Wózek VNA
Wózki do bardzo wąskich korytarzy (very narrow aisle) prowadzone po szynie lub przewodzie indukcyjnym mają maszt obrotowy i pracują w korytarzach rzędu 1,6-1,8 m. Dają największą gęstość składowania i duże wysokości, ale wymagają bardzo równej posadzki, stałych tras i kosztownych instalacji. Opłacają się przy dużej liczbie palet i drogiej powierzchni hali.
Porównanie wózków
| Wózek | Orientacyjna szerokość korytarza | Zalety | Wady |
|---|---|---|---|
| czołowy | 3,5-4,5 m | tani, uniwersalny, pracuje na zewnątrz | szeroki korytarz |
| z wysięgnikiem | 2,7-3,0 m | duże wysokości, mniejsze korytarze | wymaga równej posadzki |
| wielokierunkowy | 2,0-2,5 m | towary długie, jazda na boki | wyższa cena |
| sztaplarka | 2,3-2,8 m | niższy koszt, prosta obsługa | mniejsza prędkość i wysokość |
| VNA | 1,6-1,8 m | największa gęstość składowania | kosztowna instalacja, stałe trasy |
Wartości w tabeli są orientacyjne i różnią się między producentami, rodzajem palety oraz konfiguracją regału. Przed zakupem poproś o rysunek z wymiarem korytarza dla Twoich palet.
Jak wybrać wózek do wąskiego korytarza
- Zmierz paletę lub długość ładunku i jego wysokość po załadunku.
- Ustal wysokość najwyższego poziomu składowania.
- Sprawdź równość i nośność posadzki oraz tolerancje, jakich wymaga wózek.
- Policz, ile palet zyskasz po zwężeniu korytarzy, i porównaj z różnicą kosztów wózków.
- Zaplanuj szkolenie operatorów, bo każdy typ ma inne sterowanie.
Rachunek opłacalności
Przykład: jeśli zwężenie korytarzy o 1 m pozwala dołożyć jeden rząd regałów na kilka ustawionych, liczba miejsc rośnie o kilkanaście procent. Ten zysk trzeba zestawić z kosztem droższego wózka, instalacji prowadzenia i wolniejszej jazdy. Przy tanich halach czasem lepiej zostać przy szerokim korytarzu.
Operator wózka musi mieć odpowiednie kwalifikacje, a przy pracy w wąskich korytarzach dobra widoczność i bariery są ważniejsze niż zwykle. Typy wózków, które nie nadają się do tego zadania, opisujemy w artykule o rodzajach wózków widłowych.
Przykład porównania dwóch wariantów
Przykład poglądowy: hala ma regały po obu stronach korytarza, a paleta ma 1200 mm długości. Przy wózku czołowym korytarz potrzebuje około 4 m, przy wózku z wysięgnikiem około 3 m. Różnica wynosi metr na korytarz. W hali z dziesięcioma korytarzami daje to dziesięć metrów szerokości, czyli miejsce na dodatkowy rząd regałów. Czy to wystarczy, żeby zrekompensować droższy wózek, rozstrzyga rachunek liczby miejsc paletowych i ich kosztu w danej lokalizacji.
Jeśli czynsz za metr kwadratowy hali jest niski, wygrywa tani wózek czołowy. Jeśli hala jest droga albo nie da się jej rozbudować, każdy zyskany metr ma wartość, a wózki do wąskich korytarzy szybko się zwracają.
Bezpieczeństwo w wąskim korytarzu
W wąskich przejściach nie ma miejsca na ucieczkę, dlatego zasady są restrykcyjne: wstęp pieszych tylko po wyłączeniu ruchu wózków, sygnalizacja świetlna lub dźwiękowa na wjeździe do korytarza i wyraźne oznaczenie kierunku jazdy. Wózki prowadzone po przewodzie lub szynie mają ograniczniki, które zatrzymają maszynę przed końcem rzędu. Mimo to operator pozostaje odpowiedzialny za obserwację otoczenia.
Podobne rozwiązania i inne ograniczenia
Korytarz to nie jedyne ograniczenie. Pod uwagę bierz też wysokość bramy lub drzwi, nośność posadzki, nośność windy towarowej i wysokość hali. Wózek z wysokim masztem nie wjedzie do pomieszczenia z niską bramą, a wózek VNA nie pojedzie po posadzce z dylatacjami, których nie przewidziano w projekcie. Przy zamawianiu wózka dołącz rysunki hali i informacje o jej konstrukcji.
Co z ręcznym sprzętem
Gdy hala ma wąskie przejścia, a ruch jest mały, rozwiązaniem mogą być paleciaki elektryczne i regały o niższych poziomach. Nie podniosą palety wysoko, ale zmieszczą się niemal wszędzie. Dla magazynów z drobnicą często opłaca się zrezygnować z regałów paletowych na rzecz półkowych, co tłumaczymy w tekście o wyborze regału paletowego lub półkowego.
Kolejność decyzji przy wąskich korytarzach
- Wybierz konfigurację regałów i rodzaj składowania.
- Ustal szerokość korytarza jako wynik kompromisu między gęstością a kosztem wózka.
- Dopiero potem wybierz model wózka z katalogu i potwierdź jego wymiary na rysunku.
- Przed zakupem zrób próbę na własnej palecie, w prawdziwym korytarzu.
Czytaj dalej
Systemy składowania palet: przegląd rozwiązań
Palety można składować w bloku, na regałach paletowych, w kanałach wjezdnych i przepływowych, na regałach przesuwnych i w systemach shuttle. Zestawienie różnic w gęstości i dostępie.
Regały wjezdne: jak działają i kiedy je stosować
Regał wjezdny składuje palety w kanałach, do których wjeżdża wózek widłowy. Poniżej zasada działania, wady, zalety i warunki, w których ten system się opłaca.
Regał paletowy czy półkowy: jak wybrać do swojego towaru
O wyborze decyduje jednostka, w jakiej towar wchodzi i wychodzi. Palety wymagają wózka i regału paletowego, drobnica sprawdza się na półkach obsługiwanych ręcznie.


