Adresowanie magazynu: jak oznaczyć lokalizacje i regały
Dobry adres lokalizacji pozwala trafić do towaru bez pytania. Oto zasady budowy kodu, numeracji korytarzy i regałów oraz lista błędów do uniknięcia.
Adresowanie magazynu to nadawanie każdemu miejscu składowania unikalnego kodu, po którym wiadomo, gdzie dokładnie leży towar: w której hali, korytarzu, regale, na jakim poziomie i w której pozycji. Dobry system adresów skraca kompletację, ułatwia inwentaryzację i pozwala nowej osobie trafić na miejsce bez pomocy. Poniżej zasady budowy kodu i lista czynności przy wprowadzaniu go w praktyce. Wymagania fizycznych oznaczeń regałów, takich jak tablice i etykiety, opisuje tekst o oznakowaniu regałów.
Budowa kodu lokalizacji
Typowy adres składa się z kilku członów, zapisanych w stałej kolejności od największego obszaru do najmniejszego. Przykładowy kod to A-03-12-2-1, gdzie człony oznaczają kolejno: strefę lub halę, korytarz, numer regału, poziom i pozycję na poziomie.
| Człon | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|
| Strefa | hala, sektor lub rodzaj składowania | A |
| Korytarz | numer przejścia między regałami | 03 |
| Regał lub przęsło | kolejny numer w korytarzu | 12 |
| Poziom | wysokość od podłogi, od 0 lub 1 | 2 |
| Pozycja | miejsce na poziomie, od lewej strony | 1 |
Liczba członów zależy od wielkości magazynu. W małym obiekcie wystarczą trzy: regał, poziom i pozycja. Zbyt długi kod utrudnia czytanie i zwiększa ryzyko pomyłki przy ręcznym wpisywaniu.
Zasady numeracji
- numeruj w jednym kierunku w całym obiekcie, na przykład od wejścia w głąb hali,
- przyjmij stały układ: nieparzyste numery po jednej stronie korytarza, parzyste po drugiej,
- poziomy licz od podłogi w górę, a pozycje od lewej do prawej,
- używaj zer wiodących (03, nie 3), żeby kody sortowały się poprawnie,
- pomijaj litery łatwe do pomylenia z cyframi, jak O i I,
- zostaw wolne numery na rozbudowę, by nie przeadresowywać całego magazynu.
Różne typy miejsc
Inaczej adresuje się regały paletowe, półkowe i strefy podłogowe. Miejsca kompletacyjne, z których zbiera się pojedyncze sztuki, wymagają gęstszych adresów niż miejsca rezerwowe, w których leżą całe palety. W strefie przyjęć i wysyłki wystarczą oznaczenia pól z kodem, by system wiedział, że towar tam stoi. Podział na strefy omawia tekst o strefach i układzie magazynu, a rodzaje regałów artykuł o regałach paletowych.
Jak wprowadzić adresowanie krok po kroku
- Narysuj plan magazynu z korytarzami, regałami i strefami.
- Wybierz strukturę kodu i kierunek numeracji, zapisz je w krótkiej instrukcji.
- Nadaj adresy na planie, zanim cokolwiek oznaczysz fizycznie.
- Wydrukuj etykiety z kodem kreskowym lub QR i nalep je na belkach, na wysokości widocznej z wózka.
- Zlicz towar i przypisz go do adresów, a w systemie wprowadź tę samą strukturę.
- Przeszkol zespół i sprawdź adresy w praktyce, na jednej zmianie.
Kontrola na starcie
Po oznaczeniu przejdź każdy korytarz z listą adresów i sprawdź, czy etykieta zgadza się z planem. Błąd w jednym adresie to zagubiona paleta, której nikt nie znajdzie bez spisu.
Adresy a system WMS
W systemie WMS adres jest podstawą wszystkich operacji: przyjęcia, przesunięcia, kompletacji i spisu. System podpowiada miejsce odłożenia i ustawia kolejność zbierania wzdłuż korytarzy. Bez systemu adresy prowadzi się w arkuszu, ale wtedy każda zmiana wymaga ręcznej aktualizacji. Zasady wyboru i wdrożenia systemu opisuje artykuł o wdrożeniu WMS, a wykorzystanie adresów w zbieraniu zamówień tekst o kompletacji zamówień.
Adresy w strefach kompletacji i rezerwy
W wielu magazynach towar leży w dwóch rodzajach miejsc. Miejsce kompletacji znajduje się nisko, w zasięgu ręki, i zawiera niewielką ilość towaru do codziennego zbierania. Miejsce rezerwowe leży wyżej i przechowuje pełne palety, z których uzupełnia się dolne poziomy. Dobrze, gdy adres od razu pokazuje, z którym typem mamy do czynienia, na przykład przez osobną literę strefy albo oznaczenie poziomu zero. Pracownik przy uzupełnianiu wie wtedy, skąd i dokąd przenosi paletę, bez zaglądania do systemu.
Ten sam towar może mieć jeden adres kompletacyjny i kilka rezerwowych. System powinien zapisywać je osobno, a przy uzupełnianiu wskazywać najstarszą paletę, zgodnie z przyjętą zasadą rotacji. Opis zasad rotacji znajdziesz w tekście o FIFO, LIFO i FEFO.
Typowe błędy
- kilka różnych schematów w jednym magazynie po kolejnych rozbudowach,
- etykiety zbyt małe lub zbyt wysoko, nieczytelne z wózka,
- brak adresów w strefach tymczasowych, przez co towar jest niewidoczny,
- zmiana układu regałów bez zmiany adresów w systemie,
- adres przypisany do konkretnego produktu na stałe, gdy asortyment się zmienia.
Szkolenie zespołu i utrzymanie porządku
Nawet najlepszy system adresów przestaje działać, jeśli ludzie odkładają towar „tam, gdzie jest miejsce”. Dlatego nowych pracowników szkol z zasad budowy kodu i pokaż im ścieżkę od rampy do adresu. Raz w tygodniu wybierz kilka losowych adresów i sprawdź, czy towar leży tam, gdzie wskazuje ewidencja. Błędy zapisuj, a przyczyny omawiaj na krótkim spotkaniu, zamiast karać za pomyłki. W ten sposób adresowanie staje się nawykiem zespołu, a nie jednorazową akcją oznaczania regałów.
Co robić przy zmianach układu
Magazyn się zmienia: dochodzą regały, przesuwają się strefy, zmienia się asortyment. Zapisz zasadę, kto i w jaki sposób zmienia adresy, i prowadź krótki rejestr zmian z datą. Po każdej przebudowie wykonaj spis fragmentu, którego zmiana dotyczyła, żeby upewnić się, że stan w systemie odpowiada rzeczywistości. Dzięki temu adresowanie pozostaje wiarygodne, a pracownicy mu ufają.
Czytaj dalej
Pakowanie i wysyłka z magazynu: stanowisko, materiały, kontrola
Pakowanie to ostatni etap, na którym można jeszcze naprawić błąd kompletacji. Poradnik opisuje stanowisko, materiały, kontrolę i przygotowanie przesyłek do odbioru.
Inwentaryzacja magazynu: jak przeprowadzić spis z natury krok po kroku
Inwentaryzacja magazynu porównuje stan z systemu ze stanem na półkach. Poniżej przygotowanie, przebieg spisu z natury, rozliczenie różnic i porównanie ze spisem ciągłym.
Najczęstsze błędy w organizacji magazynu i jak ich uniknąć
Większość strat w magazynie nie bierze się z braku sprzętu, tylko z kilku powtarzalnych błędów organizacyjnych. Oto dziesięć z nich, wraz z tym, jak je rozpoznać i naprawić.


