Automatyzacja w przemyśle

AGV: co to jest i jak pojazd prowadzony samodzielnie jeździ po hali

Pojazd AGV przewozi ładunki po hali bez kierowcy, trzymając się wyznaczonej trasy. Wyjaśniamy rodzaje, nawigację i miejsca, w których taki wózek ma sens.

Redakcja Centrum Logistyki4 min czytania

Automatyczny wózek AGV z paletą jedzie wzdłuż żółtej linii w hali magazynowej

AGV (Automated Guided Vehicle) to pojazd prowadzony automatycznie, który przewozi ładunki w hali, magazynie lub zakładzie bez kierowcy. Jeździ po z góry ustalonej trasie, zatrzymuje się w punktach odbioru i dostawy, a trasę wyznacza system sterujący albo prowadnica ułożona w podłodze. Najprościej mówiąc, to mobilny przenośnik, który sam dojeżdża po towar. Od nowszych robotów AMR odróżnia go sztywniejsze trzymanie się trasy, o czym szczegółowo jest w tekście o różnicach między AGV a AMR.

Jak AGV się nawiguje

Sposób nawigacji decyduje o elastyczności, kosztach wdrożenia i trudności zmiany trasy. Najczęściej spotykane rozwiązania to:

  • taśma magnetyczna lub linia naklejona na podłodze, wykrywana czujnikiem pod pojazdem;
  • prowadnica indukcyjna, czyli przewód wtopiony w posadzkę;
  • punkty magnetyczne lub kody na podłodze, odczytywane w trakcie jazdy;
  • nawigacja laserowa z reflektorami rozmieszczonymi na ścianach i regałach;
  • nawigacja na podstawie mapy budynku i skaningu otoczenia, w której pojazd zachowuje się jak robot mobilny.

Im mniej infrastruktury na podłodze, tym łatwiej zmienić trasę, ale tym bardziej złożone jest oprogramowanie. Pojazdy prowadzone linią są tańsze i przewidywalne, laserowe radzą sobie lepiej w dużych halach o zmiennym układzie.

Rodzaje pojazdów AGV

Rodzaj Do czego służy
Holownik ciągnie wózki z towarem lub pojemnikami, popularny przy zasilaniu linii produkcyjnych
Podjezdniak, czyli wózek podjeżdżający pod paletę lub wózek podnosi i przewozi towar bez dodatkowych urządzeń
Wózek widłowy AGV podnosi palety i odkłada je na regał, często do wysokości kilku metrów
Pojazd z platformą rolkową lub taśmową współpracuje z przenośnikiem, przekazując ładunek bez udziału człowieka
Jednostka dużej nośności transportuje ciężkie elementy, na przykład w przemyśle metalowym i motoryzacyjnym

Pokrewnym tematem są autonomiczne wózki widłowe, które szczegółowo opisujemy w artykule o autonomicznych wózkach widłowych.

Do czego służą wózki AGV

Najczęstsze zastosowania to przewóz palet między strefą przyjęcia a regałami, zasilanie linii produkcyjnych w komponenty, transport gotowych wyrobów do wysyłki i przewóz wózków z pojemnikami w szpitalach lub fabrykach elektroniki. Najlepiej sprawdzają się tam, gdzie trasy się powtarzają, a przewożone jednostki mają jednolite wymiary. Przy częstej zmianie układu hali lub bardzo zróżnicowanych ładunkach rozsądniej rozważyć roboty mobilne.

Bezpieczeństwo pracy AGV

Pojazd bez kierowcy musi sam wykryć przeszkodę i zatrzymać się. Służą do tego skanery laserowe, zderzaki z czujnikami kontaktowymi i przyciski zatrzymania awaryjnego. Pole ochronne skanera dopasowuje się do prędkości, a więc im szybsza jazda, tym dalej widzi pojazd. Strefy, w których ludzie i pojazdy się mijają, oznacza się na podłodze i opisuje procedurą, a pieszych i kierowców wózków widłowych szkoli się z zasad zachowania w pobliżu AGV. Szersze omówienie współpracy robotów z ludźmi znajdziesz w tekście o robotach mobilnych i ludziach w jednej hali.

Co sprawdzić przed zakupem

Nośność i wymiary jednostki ładunkowej, prędkość jazdy, czas pracy na jednym ładowaniu i sposób ładowania, szerokość korytarzy potrzebna do skrętu, wymagania co do posadzki oraz integrację ze sterowaniem magazynu lub produkcji.

Etapy wdrożenia

  1. Opisz przepływ: skąd dokąd jedzie ładunek, ile razy na godzinę i w jakich godzinach.
  2. Zmierz trasy i sprawdź posadzkę, progi, windy, drzwi i bramy.
  3. Wybierz typ pojazdu i sposób nawigacji do ruchu i budżetu.
  4. Zaplanuj stacje ładowania i miejsca postoju, tak by nie blokowały ruchu.
  5. Przeprowadź pilotaż na jednej trasie przed rozbudową.
  6. Przeszkol pracowników i spisz zasady postępowania przy awarii pojazdu.

Utrzymanie i koszty eksploatacji

Pojazd AGV wymaga regularnych przeglądów: kontroli czujników i skanerów bezpieczeństwa, kół, hamulców i baterii. Akumulatory są najkosztowniejszym elementem eksploatacji, więc warto zapytać o ich trwałość, sposób ładowania i możliwość szybkiej wymiany. Ładowanie odbywa się automatycznie na stacjach przy trasie albo przez wymianę baterii. Pierwszy wariant ułatwia pracę wielozmianową, drugi pozwala skrócić postój pojazdu. Koszty należy porównać z kosztem wózków z kierowcami, co opisuje artykuł o opłacalności automatyzacji magazynu.

Oprogramowanie floty przydziela zadania pojazdom, planuje ich przejazdy i pilnuje skrzyżowań. W większych instalacjach łączy się z systemem WMS lub MES, który zleca przewozy. Brak takiej integracji oznacza ręczne zlecanie zadań i ogranicza korzyści.

Najczęstsze pytania

Czym AGV różni się od zwykłego wózka widłowego?

Wózek widłowy prowadzi kierowca, a AGV działa według zaprogramowanych zadań bez kierowcy. AGV zwykle wykonuje powtarzalne przewozy, a wózek z kierowcą radzi sobie z nieprzewidywalnymi zadaniami.

Czy AGV wymaga zmian w podłodze?

Zależy od nawigacji. Prowadnica indukcyjna wymaga ingerencji w posadzkę, taśma magnetyczna tylko jej naklejenia, a nawigacja laserowa lub mapowa nie wymaga zmian, choć potrzebuje stałych punktów odniesienia.

Czy AGV mogą jeździć obok ludzi?

Tak, jeśli pojazd ma skanery bezpieczeństwa, a strefy są oznaczone i opisane procedurą. Wymagania ocenia się dla konkretnej instalacji.

Ile pojazdów potrzeba w hali?

Liczbę ustala symulacja przepływów na podstawie liczby przewozów w godzinie szczytu, długości tras i czasu ładowania. Bez tych danych każdy szacunek jest zgadywaniem.

Czytaj dalej

Automatyzacja w przemyśle

System MES: czym się różni od ERP i WMS

MES zarządza tym, co dzieje się na hali tu i teraz. Wyjaśniamy, czym różni się od ERP i WMS i jak te trzy systemy się uzupełniają.

4 min czytania