Systemy magazynowe

Regały przesuwne: zasada działania i zastosowanie

Regał przesuwny stoi na torach i rozsuwa się tylko tam, gdzie potrzebny jest korytarz. Zasada działania, napędy, ograniczenia i zastosowanie w magazynie.

Redakcja Centrum Logistyki3 min czytania

Rzędy regałów paletowych na mobilnych podstawach z jednym otwartym korytarzem roboczym

Regał przesuwny, nazywany też mobilnym, to regał ustawiony na podstawach z kółkami, które jeżdżą po torach wmontowanych w posadzkę. Rzędy stoją zwarte, bez korytarzy, a w miejscu, w którym potrzebny jest dostęp do towaru, odsuwa się sąsiednie rzędy i otwiera jeden korytarz. W hali o stałej powierzchni zyskuje się w ten sposób znacznie więcej miejsc składowania niż w układzie ze stałymi korytarzami.

Jak działa regał przesuwny

Każdy rząd regałów (albo para rzędów) stoi na wózku jezdnym z napędem. Napęd może być elektryczny, sterowany z pulpitu lub z systemu magazynowego, rzadziej ręczny, w układach o mniejszych obciążeniach. Operator wybiera rząd, do którego chce się dostać, a system przesuwa sąsiednie rzędy tak, żeby między nimi powstał korytarz o szerokości wystarczającej dla wózka widłowego.

Dla bezpieczeństwa takie układy mają czujniki obecności w korytarzu, krańcówki i zabezpieczenia przed ruszeniem rzędów, gdy w środku ktoś jest. Układ zabezpieczeń ustala producent razem z użytkownikiem i dopasowuje do przepisów i oceny ryzyka.

Gdzie zyskuje się miejsce

W tradycyjnym układzie korytarz robi się przy każdej parze rzędów. Regały przesuwne potrzebują tylko jednego korytarza na cały blok, więc zwolnioną powierzchnię zajmują kolejne rzędy palet. W hali, w której nie można zmienić budynku, to jeden z niewielu sposobów zwiększenia pojemności bez zwiększania powierzchni.

Cecha Regał paletowy stały Regał przesuwny
Korytarze przy każdej parze rzędów jeden otwierany na życzenie
Pojemność w tej samej hali mniejsza większa
Dostęp do palety natychmiastowy po przesunięciu rzędów
Wymagania dla posadzki standardowe wysokie: tory, równość, nośność
Koszt inwestycji niższy wyższy: napęd, tory, sterowanie

Kiedy ten system się opłaca

Regały przesuwne pasują do magazynów, w których jest dużo palet, wiele indeksów i niewielka liczba pobrań na godzinę. Typowe zastosowania to chłodnie i mroźnie (bo koszt metra kwadratowego jest wysoki), archiwa, składy z częściami o wolnej rotacji i magazyny z drogą powierzchnią w centrach miast. Przy wysokiej rotacji, gdy wózki co chwilę potrzebują innego korytarza, czas oczekiwania na przesunięcie rzędów zjada zysk z miejsca.

Test opłacalności

Policz, ile pobrań dziennie przypada na jeden korytarz i ile czasu zajmuje przesunięcie rzędów. Jeśli wózki mają przy każdym pobraniu czekać, system nie sprawdzi się. Jeśli większość pracy to rzadkie dostawy i wydania, wyjdzie z niego dobry wynik.

Praca w magazynie z regałami przesuwnymi

Organizacja pracy zmienia się wraz z systemem. Zamiast jechać do dowolnego miejsca, operator planuje pobrania tak, żeby kilka palet z jednego korytarza zabrać w jednym otwarciu. Pomaga w tym system magazynowy, który grupuje zadania według lokalizacji. Przy dużej liczbie wózków wprowadza się kolejność otwierania korytarzy, żeby dwie maszyny nie czekały na ten sam rząd.

Warto też zadbać o szkolenie. Pracownik musi wiedzieć, jak działa blokada ruchu rzędów, jak awaryjnie zatrzymać układ i co robić, gdy w korytarzu ktoś zostanie zamknięty. Ten element opisuje instrukcja stanowiskowa i ocena ryzyka, a nie tylko dokumentacja producenta.

Ograniczenia i wymagania

  • Posadzka musi być bardzo równa i mieć nośność dla obciążeń skupionych na torach.
  • Instalacja tryskaczowa i oświetlenie muszą być zaprojektowane z uwzględnieniem ruchomych rzędów, więc ochrona przeciwpożarowa wymaga osobnego projektu.
  • Napędy i czujniki wymagają przeglądów, a awaria zatrzymuje dostęp do całych bloków.
  • Układu nie da się łatwo przebudować po montażu, bo tory są na stałe zabudowane w posadzce.
  • Jednoczesna praca wielu wózków w tym samym bloku jest ograniczona, bo otwarty jest zwykle jeden korytarz.

Wymagania dotyczące pożarów opisuje tekst o ochronie przeciwpożarowej magazynu, a regularne kontrole konstrukcji tekst o przeglądach regałów magazynowych.

Regały przesuwne a regały mobilne dla drobnicy

Nazwa „regały mobilne” bywa używana także dla lekkich regałów półkowych, które przesuwa się ręcznie lub korbą w archiwach, biurach i małych magazynach. Mechanizm jest podobny, ale obciążenia i wymagania dla posadzki są inne. Wersja paletowa, o której mowa w tym tekście, waży kilkanaście ton na rząd, dlatego wymaga projektu, odbioru i okresowych przeglądów. Przy wyborze sprawdź, jaką jednostkę ładunkową obsługuje producent.

Regał przesuwny na tle innych systemów

Regały przesuwne to wariant regałów paletowych, więc zachowują dostęp do dowolnej palety. Gdy zależy ci na gęstości, ale towar jest jednorodny, konkurencją są systemy wjezdne i przepływowe. Pełne zestawienie z innymi sposobami składowania jest w przeglądzie systemów składowania palet, a bazę wszystkich wariantów stanowią regały paletowe.

Przed decyzją poproś dostawcę o plan hali z wariantem stałym i przesuwnym oraz o wyliczenie liczby miejsc paletowych w obu wersjach, razem z czasem otwarcia korytarza. Dopiero wtedy widać, czy inwestycja ma sens.

Czytaj dalej

Systemy magazynowe

Systemy składowania palet: przegląd rozwiązań

Palety można składować w bloku, na regałach paletowych, w kanałach wjezdnych i przepływowych, na regałach przesuwnych i w systemach shuttle. Zestawienie różnic w gęstości i dostępie.

3 min czytania

Systemy magazynowe

Regały wjezdne: jak działają i kiedy je stosować

Regał wjezdny składuje palety w kanałach, do których wjeżdża wózek widłowy. Poniżej zasada działania, wady, zalety i warunki, w których ten system się opłaca.

4 min czytania