Przepisy i BHP w transporcie

Ochrona przeciwpożarowa magazynu: strefy, tryskacze, ewakuacja

Ochrona przeciwpożarowa magazynu opiera się na podziale na strefy, instalacjach gaśniczych i dobrze zaplanowanej ewakuacji. Oto, co obejmuje i za co odpowiada zarządca obiektu.

Redakcja Centrum Logistyki3 min czytania

Instalacja tryskaczowa pod sufitem hali magazynowej nad rzędami regałów paletowych z oznaczoną drogą ewakuacyjną

Ochrona przeciwpożarowa magazynu obejmuje zarówno rozwiązania budowlane, takie jak podział na strefy pożarowe i odporność konstrukcji, jak i instalacje gaśnicze, drogi ewakuacyjne oraz organizację pracy. Magazyny mają wysokie obciążenie ogniowe, bo składuje się w nich palety, opakowania i towar, który dobrze się pali. Poniżej opisujemy, jak to się układa w praktyce i co spoczywa na zarządcy oraz najemcy.

Strefy pożarowe i obciążenie ogniowe

Hala magazynowa jest dzielona na strefy pożarowe oddzielone ścianami i stropami o odpowiedniej odporności ogniowej. Dla budynków produkcyjnych i magazynowych, oznaczanych skrótem PM, przepisy techniczne określają dopuszczalną powierzchnię strefy w zależności od gęstości obciążenia ogniowego i wysokości budynku. Gęstość obciążenia ogniowego wyraża się w MJ/m2 i zależy od rodzaju składowanych materiałów. Im wyższa, tym surowsze wymagania. Zmienia się też długość przejść ewakuacyjnych: przy wyższej gęstości muszą być krótsze.

Konkretne limity powierzchni i klasy odporności ogniowej wynikają z rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, i dla każdego obiektu ustala je projektant z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. Dlatego nie ma jednej liczby, którą można zastosować do każdej hali. Informacje o standardzie nowoczesnych obiektów znajdziesz w tekstach o parku logistycznym i parametrach hali magazynowej.

Instalacje przeciwpożarowe

Instalacja Do czego służy
Tryskacze (instalacja tryskaczowa) automatycznie gaszą lub ograniczają pożar w miejscu, w którym wzrosła temperatura
Hydranty wewnętrzne i zewnętrzne dają strażakom i obsłudze dostęp do wody
System sygnalizacji pożarowej wykrywa dym lub ciepło i alarmuje o zdarzeniu
Klapy dymowe i oddymianie odprowadzają dym z hali i poprawiają warunki ewakuacji
Gaśnice pozwalają ugasić zarzewie ognia w początkowej fazie

Czy w danym magazynie potrzebne są tryskacze, wynika z wielkości strefy, wysokości składowania i rodzaju towaru. W magazynach wysokiego składowania instalacje tryskaczowe są zwykle projektowane razem z regałami, bo konstrukcja regałów wpływa na rozprowadzenie wody. Dobór układu uzgadnia się z rzeczoznawcą i ubezpieczycielem, o czym warto pamiętać już na etapie wyboru regałów paletowych.

Ewakuacja

Drogi ewakuacyjne muszą być wolne, oznakowane i oświetlone także podczas awarii zasilania. Drzwi na drodze ewakuacji otwierają się bez klucza, w kierunku wyjścia. Wolno ustawić palety tylko tak, żeby nie zawężały przejść. Pracownicy znają miejsca zbiórki, a firma co jakiś czas organizuje próbną ewakuację. Przejścia między regałami opisuje tekst o układzie magazynu.

Czego nie wolno robić

Nie blokuj wyjść paletami i nie zastawiaj hydrantów ani szafek z gaśnicami. Nie wiąż drzwi ewakuacyjnych na stałe i nie magazynuj towarów łatwopalnych poza wyznaczonymi miejscami.

Instrukcja bezpieczeństwa pożarowego

W obiektach magazynowych, w których strefa pożarowa przekracza określoną kubaturę, właściciel albo użytkownik musi opracować instrukcję bezpieczeństwa pożarowego. Zawiera ona m.in. warunki ochrony przeciwpożarowej wynikające z przeznaczenia obiektu, opis wyposażenia w urządzenia przeciwpożarowe wraz z zasadami ich przeglądów oraz sposób postępowania w razie pożaru. Instrukcję się aktualizuje, a pracownicy zapoznają się z jej treścią. Podstawowym aktem jest rozporządzenie MSWiA w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.

Przeglądy i szkolenia

Gaśnice, hydranty, instalacje tryskaczowe i klapy dymowe wymagają okresowych przeglądów, wykonywanych w odstępach wskazanych przez producenta, nie rzadziej niż raz w roku. Protokoły z przeglądów przechowuje się razem z dokumentacją. Pracownicy przechodzą szkolenie z ochrony przeciwpożarowej w ramach szkoleń BHP, o których piszemy w artykule o BHP w magazynie. Przy zmianie sposobu składowania, na przykład wprowadzeniu antresoli lub wyższych regałów, trzeba ponownie ocenić zabezpieczenia.

Typowe zagrożenia pożarowe w magazynie

  • ładowanie akumulatorów wózków bez wydzielonej stacji,
  • składowanie palet i kartonów zbyt blisko źródeł ciepła i opraw oświetleniowych,
  • prace gorące, takie jak spawanie i cięcie, bez zezwolenia i nadzoru,
  • wady instalacji elektrycznej i przeciążone przedłużacze,
  • magazynowanie towarów łatwopalnych i aerozoli w ogólnej części hali.

Najczęściej zadawane pytania

Czy każdy magazyn musi mieć tryskacze?

Nie. Potrzeba zależy od wielkości strefy pożarowej, wysokości składowania i rodzaju towaru, a decyzję podejmuje projektant z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Co to jest gęstość obciążenia ogniowego?

To ilość energii cieplnej, jaka wydzieli się przy spaleniu materiałów palnych, przeliczona na metr kwadratowy strefy pożarowej. Wyraża się ją w MJ/m2 i wpływa na wymagania budowlane.

Jak często robi się przeglądy gaśnic i hydrantów?

W okresach ustalonych przez producenta, ale nie rzadziej niż raz w roku. Wykonują je osoby z odpowiednimi kwalifikacjami lub serwis autoryzowany.

Kto odpowiada za ochronę ppoż. w wynajmowanym magazynie?

Zakres odpowiedzialności wynika z umowy najmu. Zwykle właściciel odpowiada za instalacje budynku, a najemca za sposób składowania, organizację pracy i szkolenia swoich pracowników.

Czytaj dalej