BHP w magazynie: zasady, szkolenia i najczęstsze zagrożenia
BHP w magazynie to obowiązki pracodawcy i pracownika, które ograniczają wypadki przy wózkach, regałach i przenoszeniu towaru. Oto zasady, szkolenia i zagrożenia, które trzeba mieć pod kontrolą.
BHP w magazynie to zestaw zasad, które chronią ludzi przed wypadkami przy pracy z wózkami, regałami, paletami i ręcznym przenoszeniem towaru. Za organizację bezpiecznej pracy odpowiada pracodawca, czyli w praktyce kierownik magazynu z właścicielem firmy. Pracownik ma obowiązek stosować się do instrukcji i zgłaszać zagrożenia. Poniżej: co dokładnie trzeba zapewnić, jakie szkolenia są wymagane i gdzie w magazynie wypadki zdarzają się najczęściej.
Obowiązki pracodawcy i pracownika
Podstawą jest Kodeks pracy i przepisy wykonawcze o ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy. Pracodawca musi ocenić ryzyko na każdym stanowisku, poinformować o nim pracowników, zapewnić odzież i obuwie robocze oraz środki ochrony indywidualnej, a także dopuszczać do pracy tylko osoby przeszkolone i z aktualnym badaniem lekarskim.
Po stronie pracownika jest znajomość przepisów i instrukcji, wykonywanie pracy zgodnie z nimi, używanie wydanych środków ochrony i natychmiastowe zgłaszanie przełożonemu zauważonych zagrożeń. Pracownik może odmówić pracy, gdy zagrożenie jest bezpośrednie, i powinien wtedy zawiadomić przełożonego.
Szkolenia i badania lekarskie
Nowy pracownik przechodzi szkolenie wstępne, zanim zacznie samodzielną pracę. Składa się z instruktażu ogólnego, który prowadzi pracownik służby BHP lub inna uprawniona osoba, oraz instruktażu stanowiskowego prowadzonego na miejscu pracy. Po nich następują szkolenia okresowe, których częstotliwość zależy od rodzaju stanowiska.
| Grupa | Szkolenie okresowe |
|---|---|
| Pracownicy na stanowiskach robotniczych, w tym magazynierzy | nie rzadziej niż co 3 lata, a przy pracach szczególnie niebezpiecznych co rok |
| Pracownicy administracyjno-biurowi | nie rzadziej niż co 6 lat |
| Pracodawca i osoby kierujące pracownikami | nie rzadziej niż co 5 lat |
Do pracy dopuszcza się wyłącznie osobę z orzeczeniem lekarza medycyny pracy. Badania wstępne robi się przed zatrudnieniem, okresowe w terminach wskazanych w orzeczeniu, a kontrolne po dłuższej chorobie. Pracodawca prowadzi dokumentację szkoleń i badań, bo przy kontroli inspektora pracy to pierwsze, o co się pyta.
Najczęstsze zagrożenia w magazynie
Większość wypadków w magazynach powtarza się z tych samych powodów. Warto je znać, bo od nich zaczyna się ocena ryzyka i plan prewencji.
- kolizje pieszych z wózkami widłowymi na skrzyżowaniach ciągów komunikacyjnych, przy dokach i w wąskich przejściach,
- przewrócenie wózka albo spadnięcie ładunku przy zbyt szybkiej jeździe, jeździe z podniesionym masztem lub źle ułożonej palecie,
- uszkodzenie regału uderzeniem wózka i w konsekwencji zawalenie się poziomu z paletami,
- upadek z wysokości przy sięganiu po towar z góry albo wchodzeniu na palety i półki zamiast na drabinę czy podest,
- potknięcia i poślizgnięcia na zapakowanym folią, mokrym lub zastawionym przejściu,
- przeciążenie kręgosłupa przy ręcznym przenoszeniu i częstym schylaniu się,
- skaleczenia i zgniecenia dłoni przy pracy z opakowaniami, taśmami i nożykami.
Ręczne prace transportowe
Przepisy ograniczają masę, którą wolno przenosić ręcznie. Dla mężczyzn to 30 kg przy pracy stałej i 50 kg przy pracy dorywczej, dla kobiet 12 kg przy pracy stałej i 20 kg przy pracy dorywczej, a przy przenoszeniu po schodach i pochylniach limity są niższe. Limity obowiązują także przy przenoszeniu ręcznym na krótkich odcinkach. Ciężkie lub nieporęczne elementy należy przewozić paleciakiem, wózkiem platformowym albo podnośnikiem, a nie przenosić. Pracownicy młodociani i kobiety w ciąży mają osobne, niższe ograniczenia.
Wózki, regały i ciągi komunikacyjne
Wózkiem widłowym może kierować tylko osoba z odpowiednimi uprawnieniami, o których pisaliśmy w tekście o uprawnieniach na wózki widłowe. Zasady samej jazdy, takie jak prędkość, widoczność i praca z ładunkiem, opisuje artykuł o bezpiecznej pracy wózkiem widłowym.
Regały zaprojektowane i zamontowane prawidłowo też wymagają nadzoru. Trzeba pilnować tabliczek nośności, nie przeciążać poziomów i zgłaszać każde uderzenie w słup lub belkę. Opisujemy to w tekstach o przeglądach regałów magazynowych i o oznakowaniu regałów. Wygodny układ ciągów komunikacyjnych, osobne trasy dla pieszych i wózków oraz oznaczone strefy to najtańszy sposób ograniczenia kolizji, jak w tekście o układzie magazynu.
Podstawowe oznakowanie
Drogi ewakuacyjne, wyjścia, gaśnice, apteczki i miejsca niebezpieczne mają mieć czytelne znaki bezpieczeństwa. Ciągi komunikacyjne dla pieszych i wózków oznacza się liniami na posadzce, a przejścia nie wolno zastawiać paletami, nawet na chwilę.
Lista kontrolna na obchód kierownika
- szkolenia i orzeczenia lekarskie wszystkich pracowników są aktualne,
- operatorzy wózków mają ważne uprawnienia, a wózki aktualne przeglądy,
- ciągi komunikacyjne i wyjścia ewakuacyjne są wolne i oznaczone,
- regały nie mają widocznych uszkodzeń, a tabliczki nośności są na miejscu,
- palety są ułożone stabilnie, bez wystających elementów,
- apteczka i gaśnice są dostępne, a pracownicy wiedzą, gdzie są,
- wypadki i zdarzenia potencjalnie wypadkowe są zgłaszane i analizowane.
Najczęściej zadawane pytania
Czy magazynier musi mieć szkolenie BHP przed pierwszym dniem pracy?
Tak. Szkolenie wstępne, czyli instruktaż ogólny i stanowiskowy, musi się odbyć przed dopuszczeniem do samodzielnej pracy. Pracodawca potwierdza je na piśmie i przechowuje dokumentację.
Jak często powtarza się szkolenie okresowe w magazynie?
Dla stanowisk robotniczych najczęściej co 3 lata. Przy pracach szczególnie niebezpiecznych, na przykład na wysokości, szkolenia powtarza się co rok.
Czy sam magazynier może odmówić wykonania niebezpiecznej pracy?
Może, jeśli warunki pracy nie odpowiadają przepisom i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia. Powinien wtedy powiadomić przełożonego, a pracodawca ma obowiązek zareagować.
Kto odpowiada za BHP, gdy w magazynie pracują pracownicy agencji?
Za instruktaż stanowiskowy i warunki pracy na miejscu odpowiada pracodawca użytkownik, czyli firma, w której magazynie pracują. Agencja odpowiada za pozostałe obowiązki pracodawcy, na przykład badania lekarskie.
Czytaj dalej
Szkolenie ADR dla kierowców: rodzaje, ważność i zakres
Zaświadczenie ADR uprawnia kierowcę do przewozu towarów niebezpiecznych, ale tylko w zakresie, który ma w dokumencie. Poniżej rodzaje kursów, ważność i kolejność działań.
Diety i ryczałty kierowców: jak rozliczać trasy krajowe i zagraniczne
Dieta i ryczałt za nocleg to nie wynagrodzenie, ale zwrot kosztów podróży służbowej, który trzeba policzyć według zasad. Oto jak rozliczać kierowcę w kraju i za granicą.
Czas pracy kierowców: limity jazdy, przerwy i odpoczynki
Czas pracy kierowcy regulują unijne przepisy o czasie jazdy i odpoczynku oraz krajowa ustawa. Zebraliśmy limity, przerwy i odpoczynki w jednym miejscu.


