Przepisy i BHP w transporcie

BHP w magazynie: zasady, szkolenia i najczęstsze zagrożenia

BHP w magazynie to obowiązki pracodawcy i pracownika, które ograniczają wypadki przy wózkach, regałach i przenoszeniu towaru. Oto zasady, szkolenia i zagrożenia, które trzeba mieć pod kontrolą.

Redakcja Centrum Logistyki4 min czytania

Magazynier w kamizelce odblaskowej i kasku sprawdza oznakowanie ciągu komunikacyjnego między regałami

BHP w magazynie to zestaw zasad, które chronią ludzi przed wypadkami przy pracy z wózkami, regałami, paletami i ręcznym przenoszeniem towaru. Za organizację bezpiecznej pracy odpowiada pracodawca, czyli w praktyce kierownik magazynu z właścicielem firmy. Pracownik ma obowiązek stosować się do instrukcji i zgłaszać zagrożenia. Poniżej: co dokładnie trzeba zapewnić, jakie szkolenia są wymagane i gdzie w magazynie wypadki zdarzają się najczęściej.

Obowiązki pracodawcy i pracownika

Podstawą jest Kodeks pracy i przepisy wykonawcze o ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy. Pracodawca musi ocenić ryzyko na każdym stanowisku, poinformować o nim pracowników, zapewnić odzież i obuwie robocze oraz środki ochrony indywidualnej, a także dopuszczać do pracy tylko osoby przeszkolone i z aktualnym badaniem lekarskim.

Po stronie pracownika jest znajomość przepisów i instrukcji, wykonywanie pracy zgodnie z nimi, używanie wydanych środków ochrony i natychmiastowe zgłaszanie przełożonemu zauważonych zagrożeń. Pracownik może odmówić pracy, gdy zagrożenie jest bezpośrednie, i powinien wtedy zawiadomić przełożonego.

Szkolenia i badania lekarskie

Nowy pracownik przechodzi szkolenie wstępne, zanim zacznie samodzielną pracę. Składa się z instruktażu ogólnego, który prowadzi pracownik służby BHP lub inna uprawniona osoba, oraz instruktażu stanowiskowego prowadzonego na miejscu pracy. Po nich następują szkolenia okresowe, których częstotliwość zależy od rodzaju stanowiska.

Grupa Szkolenie okresowe
Pracownicy na stanowiskach robotniczych, w tym magazynierzy nie rzadziej niż co 3 lata, a przy pracach szczególnie niebezpiecznych co rok
Pracownicy administracyjno-biurowi nie rzadziej niż co 6 lat
Pracodawca i osoby kierujące pracownikami nie rzadziej niż co 5 lat

Do pracy dopuszcza się wyłącznie osobę z orzeczeniem lekarza medycyny pracy. Badania wstępne robi się przed zatrudnieniem, okresowe w terminach wskazanych w orzeczeniu, a kontrolne po dłuższej chorobie. Pracodawca prowadzi dokumentację szkoleń i badań, bo przy kontroli inspektora pracy to pierwsze, o co się pyta.

Najczęstsze zagrożenia w magazynie

Większość wypadków w magazynach powtarza się z tych samych powodów. Warto je znać, bo od nich zaczyna się ocena ryzyka i plan prewencji.

  • kolizje pieszych z wózkami widłowymi na skrzyżowaniach ciągów komunikacyjnych, przy dokach i w wąskich przejściach,
  • przewrócenie wózka albo spadnięcie ładunku przy zbyt szybkiej jeździe, jeździe z podniesionym masztem lub źle ułożonej palecie,
  • uszkodzenie regału uderzeniem wózka i w konsekwencji zawalenie się poziomu z paletami,
  • upadek z wysokości przy sięganiu po towar z góry albo wchodzeniu na palety i półki zamiast na drabinę czy podest,
  • potknięcia i poślizgnięcia na zapakowanym folią, mokrym lub zastawionym przejściu,
  • przeciążenie kręgosłupa przy ręcznym przenoszeniu i częstym schylaniu się,
  • skaleczenia i zgniecenia dłoni przy pracy z opakowaniami, taśmami i nożykami.

Ręczne prace transportowe

Przepisy ograniczają masę, którą wolno przenosić ręcznie. Dla mężczyzn to 30 kg przy pracy stałej i 50 kg przy pracy dorywczej, dla kobiet 12 kg przy pracy stałej i 20 kg przy pracy dorywczej, a przy przenoszeniu po schodach i pochylniach limity są niższe. Limity obowiązują także przy przenoszeniu ręcznym na krótkich odcinkach. Ciężkie lub nieporęczne elementy należy przewozić paleciakiem, wózkiem platformowym albo podnośnikiem, a nie przenosić. Pracownicy młodociani i kobiety w ciąży mają osobne, niższe ograniczenia.

Wózki, regały i ciągi komunikacyjne

Wózkiem widłowym może kierować tylko osoba z odpowiednimi uprawnieniami, o których pisaliśmy w tekście o uprawnieniach na wózki widłowe. Zasady samej jazdy, takie jak prędkość, widoczność i praca z ładunkiem, opisuje artykuł o bezpiecznej pracy wózkiem widłowym.

Regały zaprojektowane i zamontowane prawidłowo też wymagają nadzoru. Trzeba pilnować tabliczek nośności, nie przeciążać poziomów i zgłaszać każde uderzenie w słup lub belkę. Opisujemy to w tekstach o przeglądach regałów magazynowych i o oznakowaniu regałów. Wygodny układ ciągów komunikacyjnych, osobne trasy dla pieszych i wózków oraz oznaczone strefy to najtańszy sposób ograniczenia kolizji, jak w tekście o układzie magazynu.

Podstawowe oznakowanie

Drogi ewakuacyjne, wyjścia, gaśnice, apteczki i miejsca niebezpieczne mają mieć czytelne znaki bezpieczeństwa. Ciągi komunikacyjne dla pieszych i wózków oznacza się liniami na posadzce, a przejścia nie wolno zastawiać paletami, nawet na chwilę.

Lista kontrolna na obchód kierownika

  • szkolenia i orzeczenia lekarskie wszystkich pracowników są aktualne,
  • operatorzy wózków mają ważne uprawnienia, a wózki aktualne przeglądy,
  • ciągi komunikacyjne i wyjścia ewakuacyjne są wolne i oznaczone,
  • regały nie mają widocznych uszkodzeń, a tabliczki nośności są na miejscu,
  • palety są ułożone stabilnie, bez wystających elementów,
  • apteczka i gaśnice są dostępne, a pracownicy wiedzą, gdzie są,
  • wypadki i zdarzenia potencjalnie wypadkowe są zgłaszane i analizowane.

Najczęściej zadawane pytania

Czy magazynier musi mieć szkolenie BHP przed pierwszym dniem pracy?

Tak. Szkolenie wstępne, czyli instruktaż ogólny i stanowiskowy, musi się odbyć przed dopuszczeniem do samodzielnej pracy. Pracodawca potwierdza je na piśmie i przechowuje dokumentację.

Jak często powtarza się szkolenie okresowe w magazynie?

Dla stanowisk robotniczych najczęściej co 3 lata. Przy pracach szczególnie niebezpiecznych, na przykład na wysokości, szkolenia powtarza się co rok.

Czy sam magazynier może odmówić wykonania niebezpiecznej pracy?

Może, jeśli warunki pracy nie odpowiadają przepisom i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia. Powinien wtedy powiadomić przełożonego, a pracodawca ma obowiązek zareagować.

Kto odpowiada za BHP, gdy w magazynie pracują pracownicy agencji?

Za instruktaż stanowiskowy i warunki pracy na miejscu odpowiada pracodawca użytkownik, czyli firma, w której magazynie pracują. Agencja odpowiada za pozostałe obowiązki pracodawcy, na przykład badania lekarskie.

Czytaj dalej