Kontrola drogowa ciężarówki: co sprawdza inspekcja
Kontrola Inspekcji Transportu Drogowego obejmuje kierowcę, pojazd, ładunek i dokumenty firmy. Poniżej lista obszarów, które inspektor sprawdza, i sposób przygotowania.
Kontrola ITD to najczęściej kilkanaście minut rozmowy, sprawdzenia danych z tachografu i obejrzenia pojazdu. Gdy coś budzi wątpliwości, ciężarówka trafia na dłuższą kontrolę, a przewoźnik dostaje wezwanie do przedstawienia dokumentów w siedzibie. Inspektorów interesuje kilka stałych obszarów, więc można się do nich przygotować z wyprzedzeniem.
Czas pracy i tachograf
- zapis jazdy, przerw i odpoczynków dla bieżącego dnia i wcześniejszych dni, jakie wymaga przepis,
- karta kierowcy i jej ważność,
- ręczne wpisy, gdy kierowca nie jechał pojazdem z tachografem,
- zgodność tarczy lub danych z urządzenia z rzeczywistą trasą,
- ingerencje w urządzenie i podejrzane przerwy w zapisie.
Limity i zasady opisano w artykule o czasie pracy kierowców. Dane z tachografu inspektor może pobrać do dalszej analizy, nawet jeśli kierowca zdążył odjechać. Dla pojazdów z urządzeniem nowszej generacji sprawdza się również zapisy lokalizacji, o czym mówi tekst o tachografie cyfrowym.
Dokumenty kierowcy i pojazdu
Kontrola obejmuje prawo jazdy, potwierdzenie kwalifikacji zawodowej, dowód rejestracyjny, ubezpieczenie OC, badanie techniczne, dokument przewozowy oraz dokumenty uprawniające do wykonywania przewozu, takie jak wypis z licencji. Pełna lista jest w artykule Dokumenty w trasie. Dla przewozu międzynarodowego dochodzi list przewozowy, o którym piszemy w tekście o CMR.
Masy, naciski i wymiary
| Co się sprawdza | Jak |
|---|---|
| Masa całkowita zestawu | ważenie na wagach stacjonarnych lub przenośnych |
| Naciski na osie | ważenie osi, przy nieprawidłowym rozłożeniu ładunku |
| Wymiary pojazdu z ładunkiem | pomiar wysokości, szerokości i długości |
| Zezwolenia na przejazd | sprawdzenie dokumentu, gdy pojazd przekracza normy |
Przekroczenia zwykle wychodzą na źle rozłożonym ładunku, nie na samej masie. Przy transportach nietypowych kontrolowane jest pozwolenie i pilotaż, co opisuje artykuł o transporcie ponadgabarytowym.
Ładunek i ADR
Inspektor ocenia, czy ładunek jest zabezpieczony i czy wygląda stabilnie. Więcej o samych środkach piszemy w tekście Mocowanie ładunków. Gdy pojazd wiezie towary niebezpieczne, sprawdza się pomarańczowe tablice, zaświadczenie ADR kierowcy, dokument przewozowy i wyposażenie, a zakres wyjaśnia artykuł Transport ADR.
Stan techniczny pojazdu
- hamulce, ogumienie i zawieszenie,
- oświetlenie i sygnalizacja,
- wycieki płynów i ogólny stan nadwozia,
- zgodność tablic i oznaczeń,
- wyposażenie obowiązkowe, takie jak gaśnica czy trójkąt ostrzegawczy.
Kary dla przewoźnika i kierowcy
Wysokości kar wynikają z taryfikatora w ustawie o transporcie drogowym i zależą od rodzaju naruszenia. Odpowiedzialność ponosi zarówno kierowca, jak i firma. Dlatego dokumenty i grafiki trzeba prowadzić tak, by dało się je pokazać także po kontroli.
Jak się przygotować
- Ustal zestaw dokumentów w kabinie i w siedzibie, a kierowców przeszkol, co i gdzie leży.
- Raz w tygodniu pobieraj dane z tachografów i kart, żeby wychwycić błędy przed kontrolą.
- Sprawdzaj pojazd przed wyjazdem według krótkiej listy, w tym ładunek.
- Przypomnij kierowcom, żeby podczas kontroli zachowali spokój i nie dopisywali niczego z pamięci.
Zatrzymanie pojazdu i dalsze skutki
Poważne naruszenia mogą skończyć się zakazem dalszej jazdy do czasu usunięcia usterki albo zapewnienia odpoczynku. Zatrzymać można także dokument, na przykład kartę kierowcy lub dowód rejestracyjny, jeśli pojawią się poważne wątpliwości. Dla przewoźnika oznacza to nie tylko karę, ale też opóźnienie dostawy i koszt przestoju, więc przydaje się plan awaryjny.
Kierowca powinien wiedzieć, do kogo zadzwonić, i mieć numer dyspozytora pod ręką. Dyspozytor z kolei musi mieć dostęp do danych o dokumentach pojazdu i kierowcy, żeby szybko odpowiedzieć na pytania inspektora.
Kontrola w siedzibie przewoźnika
Po kontroli drogowej inspekcja może rozszerzyć postępowanie na siedzibę firmy. Sprawdzane są wtedy dane z tachografów za dłuższy okres, grafiki pracy, dokumenty pracownicze i umowy z podwykonawcami. Firma, która regularnie pobiera dane i archiwizuje je zgodnie z wymaganiami, jest w dużo lepszej sytuacji niż ta, która odtwarza dokumenty dopiero po wezwaniu.
- archiwum danych z tachografów i kart kierowców,
- harmonogramy i ewidencja czasu pracy,
- dokumenty pojazdów i badania techniczne,
- dokumenty kwalifikacji zawodowej i szkoleń.
Zachowanie kierowcy podczas kontroli
Kierowca zatrzymuje pojazd w wyznaczonym miejscu, wyłącza silnik i przekazuje dokumenty na prośbę inspektora. Rozmowa powinna dotyczyć faktów: skąd i dokąd jedzie, jaki ładunek wiezie i kto jest zleceniodawcą. Podanie niezgodnych danych jest gorsze niż przyznanie się do pomyłki w dokumencie. Jeśli kierowca nie zgadza się z ustaleniami, wpisuje uwagi do protokołu, a nie dyskutuje na poboczu.
Pytania i odpowiedzi
Kto może zatrzymać ciężarówkę do kontroli?
Inspekcja Transportu Drogowego, a także Policja i inne uprawnione służby, w tym Krajowa Administracja Skarbowa przy kontroli opłat i towarów.
Czy kierowca może odmówić pokazania tachografu?
Nie. Dane z tachografu i karty kierowcy podlegają kontroli, a odmowa jest wykroczeniem.
Co grozi przewoźnikowi za naruszenia kierowcy?
Kara może objąć firmę, bo odpowiada ona za organizację pracy i stan pojazdu. Wysokość wynika z taryfikatora ustawy o transporcie drogowym.
Czy ITD może wezwać firmę do siedziby po kontroli?
Tak. Kontrola w siedzibie obejmuje dane z tachografów, dokumenty pracownicze i dokumenty przewozowe.
Czytaj dalej
Szkolenie ADR dla kierowców: rodzaje, ważność i zakres
Zaświadczenie ADR uprawnia kierowcę do przewozu towarów niebezpiecznych, ale tylko w zakresie, który ma w dokumencie. Poniżej rodzaje kursów, ważność i kolejność działań.
Diety i ryczałty kierowców: jak rozliczać trasy krajowe i zagraniczne
Dieta i ryczałt za nocleg to nie wynagrodzenie, ale zwrot kosztów podróży służbowej, który trzeba policzyć według zasad. Oto jak rozliczać kierowcę w kraju i za granicą.
Czas pracy kierowców: limity jazdy, przerwy i odpoczynki
Czas pracy kierowcy regulują unijne przepisy o czasie jazdy i odpoczynku oraz krajowa ustawa. Zebraliśmy limity, przerwy i odpoczynki w jednym miejscu.


