Koszt magazynowania: z czego się składa i jak go liczyć
Koszt magazynowania to nie tylko czynsz za halę. Pokazujemy, z czego się składa i jak krok po kroku policzyć koszt miejsca paletowego.
Koszt magazynowania to suma wydatków, które firma ponosi, żeby towar mógł leżeć na półce i dotrzeć do klienta: powierzchnia, wyposażenie, ludzie, energia, ubezpieczenie i zamrożony w zapasach kapitał. Najczęstszy błąd polega na patrzeniu tylko na czynsz. Realny koszt miejsca paletowego jest zwykle wyraźnie wyższy niż sama stawka za metr kwadratowy, bo do niej dochodzą pozostałe pozycje.
Z czego składa się koszt magazynowania
| Grupa kosztów | Przykłady | Charakter |
|---|---|---|
| Powierzchnia | czynsz lub amortyzacja budynku, opłaty eksploatacyjne, podatek od nieruchomości | stały |
| Wyposażenie | regały, wózki, ładowarki, skanery, przegląd i serwis | stały, część zmienna |
| Praca | wynagrodzenia, szkolenia, agencja pracy, nadgodziny | zmienny |
| Media | energia, ogrzewanie, oświetlenie, chłodzenie | zmienny |
| Systemy | WMS, licencje, integracje, sprzęt IT | stały |
| Ubezpieczenie i ochrona | polisa mienia, monitoring, ochrona fizyczna | stały |
| Koszt kapitału | pieniądze zamrożone w towarze, odsetki | zmienny |
| Straty | uszkodzenia, ubytki, przeterminowanie, nietrafione zapasy | zmienny |
Koszty stałe i zmienne
Koszty stałe nie zależą od liczby obsłużonych palet: hala kosztuje tyle samo, gdy jest pełna i gdy zapełnia ją połowa. Zmienne rosną z ruchem towaru, jak praca przy kompletacji czy zużycie energii wózków. Ten podział decyduje o tym, jak magazyn reaguje na spadek lub wzrost zamówień. Przy dużym udziale kosztów stałych każdy pusty metr jest drogi, a wypełnienie ma ogromne znaczenie.
Jak policzyć koszt miejsca paletowego
Najprostsza metoda to podzielenie rocznych kosztów magazynu przez liczbę miejsc paletowych. Wartość tę porównujesz ze stawką operatora 3PL albo z kosztem wynajmu dodatkowej powierzchni.
- Zsumuj roczne koszty z tabeli powyżej, z wyłączeniem kosztów zapasów.
- Ustal liczbę miejsc paletowych w układzie regałów, a nie liczbę palet obecnych dziś.
- Podziel sumę przez liczbę miejsc, a wynik przez 12, żeby dostać koszt miesięczny.
- Oszacuj średnie wypełnienie i podziel koszt przez liczbę zajętych miejsc, żeby poznać koszt realny.
Przykład obliczeń
Załóżmy, że roczne koszty magazynu to 600 000 zł, a w regałach jest 1 000 miejsc paletowych. Koszt miejsca wynosi 600 zł rocznie, czyli 50 zł miesięcznie. Gdy średnie wypełnienie to 75%, zajęte miejsce kosztuje 600 000 / 750 = 800 zł rocznie, około 67 zł miesięcznie. Liczby są przykładowe i służą pokazaniu mechaniki.
Koszt obsługi palety
Poza samym miejscem trzeba policzyć pracę wokół palety: rozładunek, odłożenie, wydanie, ewentualną kompletację. Dzielisz koszty pracy i sprzętu przez liczbę obsłużonych palet w okresie. Wynik pozwala porównać własny magazyn z ofertą operatora, który zwykle rozlicza przechowanie i obsługę osobno. Szerzej o tym modelu pisze artykuł o outsourcingu magazynowym 3PL.
Koszt zapasów
Towar na półce to zamrożone pieniądze. Do kosztu kapitału dochodzą ryzyka: przeterminowanie, zmiana mody, uszkodzenie. Dlatego ograniczanie zapasów obniża koszt magazynowania nie tylko przez mniejszą powierzchnię. Narzędzia sterowania poziomem zapasów opisuje zarządzanie zapasami, a podział asortymentu na grupy pokazuje analiza ABC i XYZ.
Gdzie najczęściej ucieka pieniądz
- powierzchnia zajęta przez towar, który nie rotuje od miesięcy,
- zbyt długie trasy kompletacji z powodu złego rozmieszczenia towaru,
- niepełne wykorzystanie wysokości hali i regałów,
- przestoje wózków i ludzi przy rampie,
- różnice inwentaryzacyjne i zagubiony towar.
Wiele z tych pozycji da się poprawić bez inwestycji, na przykład przez uporządkowanie stref, opisane w tekście o układzie magazynu.
Jak często przeliczać koszty
Raz w roku to minimum, ale lepiej co kwartał, bo zmieniają się stawki energii, wynagrodzenia i wypełnienie. Przy każdym przeliczeniu porównuj te same pozycje i te same jednostki, inaczej wynik nie powie, czy sytuacja się poprawia. Osobno warto obserwować koszt jednego zamówienia i jednej wydanej palety, bo pokazują one efekt zmian w procesach, a nie tylko w cenach. Podobne wielkości zbiera tekst o wskaźnikach KPI magazynu.
Koszty ukryte, o których łatwo zapomnieć
Poza oczywistymi pozycjami są wydatki rozproszone po innych budżetach. Należą do nich amortyzacja i naprawy wózków, wymiana akumulatorów, przeglądy regałów, szkolenia i badania pracowników, materiały pomocnicze, taśmy, folia stretch i etykiety, a także czas kierownika poświęcony na rozwiązywanie problemów. Osobną pozycją są straty: towar uszkodzony przy przeładunku, zagubiony lub przeterminowany. Jeśli ich nie policzysz, koszt miejsca paletowego będzie wyglądał na niższy, niż jest naprawdę, a porównanie z ofertą operatora wypadnie na niekorzyść oferty zewnętrznej.
Kiedy porównywać z usługą 3PL
Własny magazyn opłaca się wtedy, gdy wypełnienie jest wysokie i stabilne. Gdy sezonowość jest duża, część kosztów stałych pracuje na pusto i oferta operatora, który płaci się za faktycznie zajęte miejsca, bywa tańsza. Porównanie zawsze rób na tych samych jednostkach, czyli koszcie miejsca paletowego i obsługi palety, w pełnym okresie roku.
Czytaj dalej
Pakowanie i wysyłka z magazynu: stanowisko, materiały, kontrola
Pakowanie to ostatni etap, na którym można jeszcze naprawić błąd kompletacji. Poradnik opisuje stanowisko, materiały, kontrolę i przygotowanie przesyłek do odbioru.
Inwentaryzacja magazynu: jak przeprowadzić spis z natury krok po kroku
Inwentaryzacja magazynu porównuje stan z systemu ze stanem na półkach. Poniżej przygotowanie, przebieg spisu z natury, rozliczenie różnic i porównanie ze spisem ciągłym.
Najczęstsze błędy w organizacji magazynu i jak ich uniknąć
Większość strat w magazynie nie bierze się z braku sprzętu, tylko z kilku powtarzalnych błędów organizacyjnych. Oto dziesięć z nich, wraz z tym, jak je rozpoznać i naprawić.


