Magazynowanie

Koszt magazynowania: z czego się składa i jak go liczyć

Koszt magazynowania to nie tylko czynsz za halę. Pokazujemy, z czego się składa i jak krok po kroku policzyć koszt miejsca paletowego.

Redakcja Centrum Logistyki3 min czytania

Regały paletowe z towarem w hali magazynowej oraz notatnik z kalkulacją kosztów

Koszt magazynowania to suma wydatków, które firma ponosi, żeby towar mógł leżeć na półce i dotrzeć do klienta: powierzchnia, wyposażenie, ludzie, energia, ubezpieczenie i zamrożony w zapasach kapitał. Najczęstszy błąd polega na patrzeniu tylko na czynsz. Realny koszt miejsca paletowego jest zwykle wyraźnie wyższy niż sama stawka za metr kwadratowy, bo do niej dochodzą pozostałe pozycje.

Z czego składa się koszt magazynowania

Grupa kosztów Przykłady Charakter
Powierzchnia czynsz lub amortyzacja budynku, opłaty eksploatacyjne, podatek od nieruchomości stały
Wyposażenie regały, wózki, ładowarki, skanery, przegląd i serwis stały, część zmienna
Praca wynagrodzenia, szkolenia, agencja pracy, nadgodziny zmienny
Media energia, ogrzewanie, oświetlenie, chłodzenie zmienny
Systemy WMS, licencje, integracje, sprzęt IT stały
Ubezpieczenie i ochrona polisa mienia, monitoring, ochrona fizyczna stały
Koszt kapitału pieniądze zamrożone w towarze, odsetki zmienny
Straty uszkodzenia, ubytki, przeterminowanie, nietrafione zapasy zmienny

Koszty stałe i zmienne

Koszty stałe nie zależą od liczby obsłużonych palet: hala kosztuje tyle samo, gdy jest pełna i gdy zapełnia ją połowa. Zmienne rosną z ruchem towaru, jak praca przy kompletacji czy zużycie energii wózków. Ten podział decyduje o tym, jak magazyn reaguje na spadek lub wzrost zamówień. Przy dużym udziale kosztów stałych każdy pusty metr jest drogi, a wypełnienie ma ogromne znaczenie.

Jak policzyć koszt miejsca paletowego

Najprostsza metoda to podzielenie rocznych kosztów magazynu przez liczbę miejsc paletowych. Wartość tę porównujesz ze stawką operatora 3PL albo z kosztem wynajmu dodatkowej powierzchni.

  1. Zsumuj roczne koszty z tabeli powyżej, z wyłączeniem kosztów zapasów.
  2. Ustal liczbę miejsc paletowych w układzie regałów, a nie liczbę palet obecnych dziś.
  3. Podziel sumę przez liczbę miejsc, a wynik przez 12, żeby dostać koszt miesięczny.
  4. Oszacuj średnie wypełnienie i podziel koszt przez liczbę zajętych miejsc, żeby poznać koszt realny.

Przykład obliczeń

Załóżmy, że roczne koszty magazynu to 600 000 zł, a w regałach jest 1 000 miejsc paletowych. Koszt miejsca wynosi 600 zł rocznie, czyli 50 zł miesięcznie. Gdy średnie wypełnienie to 75%, zajęte miejsce kosztuje 600 000 / 750 = 800 zł rocznie, około 67 zł miesięcznie. Liczby są przykładowe i służą pokazaniu mechaniki.

Koszt obsługi palety

Poza samym miejscem trzeba policzyć pracę wokół palety: rozładunek, odłożenie, wydanie, ewentualną kompletację. Dzielisz koszty pracy i sprzętu przez liczbę obsłużonych palet w okresie. Wynik pozwala porównać własny magazyn z ofertą operatora, który zwykle rozlicza przechowanie i obsługę osobno. Szerzej o tym modelu pisze artykuł o outsourcingu magazynowym 3PL.

Koszt zapasów

Towar na półce to zamrożone pieniądze. Do kosztu kapitału dochodzą ryzyka: przeterminowanie, zmiana mody, uszkodzenie. Dlatego ograniczanie zapasów obniża koszt magazynowania nie tylko przez mniejszą powierzchnię. Narzędzia sterowania poziomem zapasów opisuje zarządzanie zapasami, a podział asortymentu na grupy pokazuje analiza ABC i XYZ.

Gdzie najczęściej ucieka pieniądz

  • powierzchnia zajęta przez towar, który nie rotuje od miesięcy,
  • zbyt długie trasy kompletacji z powodu złego rozmieszczenia towaru,
  • niepełne wykorzystanie wysokości hali i regałów,
  • przestoje wózków i ludzi przy rampie,
  • różnice inwentaryzacyjne i zagubiony towar.

Wiele z tych pozycji da się poprawić bez inwestycji, na przykład przez uporządkowanie stref, opisane w tekście o układzie magazynu.

Jak często przeliczać koszty

Raz w roku to minimum, ale lepiej co kwartał, bo zmieniają się stawki energii, wynagrodzenia i wypełnienie. Przy każdym przeliczeniu porównuj te same pozycje i te same jednostki, inaczej wynik nie powie, czy sytuacja się poprawia. Osobno warto obserwować koszt jednego zamówienia i jednej wydanej palety, bo pokazują one efekt zmian w procesach, a nie tylko w cenach. Podobne wielkości zbiera tekst o wskaźnikach KPI magazynu.

Koszty ukryte, o których łatwo zapomnieć

Poza oczywistymi pozycjami są wydatki rozproszone po innych budżetach. Należą do nich amortyzacja i naprawy wózków, wymiana akumulatorów, przeglądy regałów, szkolenia i badania pracowników, materiały pomocnicze, taśmy, folia stretch i etykiety, a także czas kierownika poświęcony na rozwiązywanie problemów. Osobną pozycją są straty: towar uszkodzony przy przeładunku, zagubiony lub przeterminowany. Jeśli ich nie policzysz, koszt miejsca paletowego będzie wyglądał na niższy, niż jest naprawdę, a porównanie z ofertą operatora wypadnie na niekorzyść oferty zewnętrznej.

Kiedy porównywać z usługą 3PL

Własny magazyn opłaca się wtedy, gdy wypełnienie jest wysokie i stabilne. Gdy sezonowość jest duża, część kosztów stałych pracuje na pusto i oferta operatora, który płaci się za faktycznie zajęte miejsca, bywa tańsza. Porównanie zawsze rób na tych samych jednostkach, czyli koszcie miejsca paletowego i obsługi palety, w pełnym okresie roku.

Czytaj dalej