Automatyzacja w przemyśle

Systemy shuttle: jak działają i do jakich magazynów pasują

Shuttle to pojazd wahadłowy, który wjeżdża w regał i odkłada paletę lub pojemnik. Porównujemy go z wózkiem i układnicą oraz wskazujemy, kiedy się sprawdza.

Redakcja Centrum Logistyki4 min czytania

Wahadłowy pojazd shuttle z paletą w kanale regału o dużej głębokości

System shuttle to rodzaj automatycznego składowania, w którym po szynach w regale jeździ niewielki pojazd wahadłowy, zwany shuttle. Pojazd wjeżdża w kanał regału, odbiera lub odkłada jednostkę ładunkową i wraca. Dzięki temu paletę z głębi regału nie musi zabierać wózek widłowy wjeżdżający do środka. System zastępuje składowanie wózkami tam, gdzie towaru jest dużo, asortyment jest wąski, a ruch palet duży i powtarzalny.

Jak działa system shuttle

W wariancie paletowym regał ma głębokie kanały z szynami. Operator wózka widłowego albo przenośnik odkłada paletę na początku kanału, a shuttle zawozi ją na wolne miejsce w głębi. Przy wydaniu pojazd odbiera pierwszą lub ostatnią paletę, zależnie od reguły składowania. Shuttle przemieszcza się samodzielnie lub jest przewożony na zewnątrz kanału wózkiem albo windą, czyli przechodzi z poziomu na poziom.

W wariancie pojemnikowym, używanym w kompletacji drobnicy, pojazdy jeżdżą na każdym poziomie regału, a winda podnosi i opuszcza pojemniki do stanowisk. Taki układ stosuje się w centrach dystrybucyjnych sklepów internetowych i w dużych magazynach części. Koncepcję dostarczania towaru do pracownika opisuje artykuł o zasadzie goods to person.

Shuttle, wózek i układnica: porównanie

Cecha Regały z wózkami System shuttle Układnica
Gęstość składowania niska do średniej wysoka, głębokie kanały wysoka, duże wysokości
Dostęp do palety bezpośredni zależny od kolejności w kanale bezpośredni lub w głąb dwóch pozycji
Zależność od ludzi duża mniejsza, ale potrzebne wózki do załadunku niewielka
Elastyczność układu duża średnia, regały są projektowane z szynami mała, budynek często dostosowany do systemu
Skalowanie przez dokupienie wózków dokładanie pojazdów i kanałów trudne, wymaga nowych korytarzy
Zastosowanie różnorodny towar, mały wolumen duże partie, mało indeksów duży wolumen, wysokie hale

Systemy te porównuje się często z regałami wjezdnymi i przepływowymi. Różnice w sposobie składowania opisują artykuły o regałach wjezdnych i o porównaniu regałów wjezdnych i przepływowych.

Zalety systemu

  • mniej ruchów wózków w korytarzach i mniejsze ryzyko uszkodzeń regałów;
  • wykorzystanie głębokości hali dzięki długim kanałom;
  • możliwość pracy w chłodniach i mrożniach, gdzie liczy się czas przebywania ludzi;
  • łatwiejsze dołożenie mocy przez dodanie kolejnych pojazdów bez przebudowy.

Ograniczenia

Shuttle nie jest wygodny przy dużej liczbie indeksów, bo każdy kanał zwykle mieści jeden asortyment, a puste miejsca w kanale są trudne do zagospodarowania. Reguła rotacji zależy od konstrukcji: w kanale z jednym wejściem działa LIFO, a FIFO wymaga dostępu z dwóch stron. Dokładniejsze omówienie zasad znajdziesz w artykule o FIFO, LIFO i FEFO. Przeszkodą bywają także palety o złej jakości, bo uszkodzona paleta może zablokować kanał.

Typowy profil magazynu dla shuttle

Mało indeksów i duże partie, na przykład napoje, żywność, produkty sezonowe i materiały od producenta. Palety dobrej jakości i ujednolicone wymiary. Hala o dużej głębokości i stabilny wolumen przez cały rok.

Reguły składowania w kanale

W kanale z jednym wejściem palety odkłada się jedna za drugą, więc pierwsza wyjmowana jest ostatnia włożona. Jeśli towar ma terminy ważności albo wymaga rotacji pierwsze weszło, pierwsze wyszło, trzeba zaprojektować dostęp z obu stron kanału albo przypisać kanały do partii. Systemy wymuszają dyscyplinę: kanał zapełnia się jednym indeksem i jedną partią, bo mieszanie wymaga dodatkowych ruchów. W praktyce oznacza to, że asortyment trzeba pogrupować przed uruchomieniem systemu, a nie po nim.

Kto korzysta z takich rozwiązań

Najczęściej są to producenci i dystrybutorzy napojów, żywności, chemii gospodarstwa domowego i opakowań, gdzie jeden indeks to dziesiątki palet. Sprawdzają się też w chłodniach, ponieważ krótszy czas pobytu ludzi w niskiej temperaturze poprawia warunki pracy i obniża koszty energii na ogrzewanie pracowników i otwieranie bram. Systemy pojemnikowe pojawiają się w centrach dystrybucji e-commerce i w magazynach części zamiennych, gdzie liczy się liczba linii zamówień na godzinę, a nie liczba palet.

Wymagania dla hali i palet

Regały shuttle są projektowane razem z szynami, więc dokładność wykonania i płaskość posadzki mają większe znaczenie niż w zwykłym magazynie. Paleta musi mieć sztywną konstrukcję i jednakowe wymiary, bo pojazd podnosi ją w kanale, a krzywa deska albo wystający gwóźdź może zablokować pracę. Dlatego w takich magazynach prowadzi się kontrolę wejściową palet i wymienia uszkodzone. Przed wyborem systemu opisz parametry palet, o których mowa w tekście o rodzajach i wymiarach palet.

Warto też zadbać o sposób załadunku przodu kanału: jeden wózek lub przenośnik obsługuje wiele kanałów, więc przepustowość systemu zależy także od tego, jak szybko dostarczasz palety do wejścia. Zdarza się, że wąskim gardłem nie jest shuttle, tylko strefa przyjęcia.

Przepustowość i liczba pojazdów

Wydajność systemu zależy od liczby pojazdów, długości kanałów i sposobu obsługi wejścia oraz wyjścia. Jeden shuttle obsługuje jedną paletę naraz, więc przy dużej liczbie ruchów dokłada się kolejne pojazdy albo dzieli magazyn na bloki. Zwykle projektuje się je z zapasem, tak by awaria jednego pojazdu nie zatrzymała pracy. Do obliczeń używa się liczby palet przyjmowanych i wydawanych w godzinie szczytu oraz czasu cyklu pojazdu, który obejmuje dojazd, podniesienie, przewóz i powrót.

Warto też pamiętać o procedurze awaryjnej. Gdy pojazd stanie w głębi kanału, trzeba go wydobyć drugim pojazdem albo specjalnym narzędziem. Dostawca powinien podać czas takiej operacji i wymagania bezpieczeństwa dla osób wchodzących w strefę regałów. Dla firm o dużym ruchu liczy się także oprogramowanie, które potrafi przestawiać palety między kanałami w czasie mniejszego obciążenia, by przygotować magazyn do szczytu zamówień.

Jak sprawdzić, czy shuttle ci się opłaci

  1. Policz liczbę indeksów i średnią liczbę palet na indeks.
  2. Sprawdź jakość palet i wymiary jednostek ładunkowych.
  3. Porównaj gęstość składowania w kanałach z obecną liczbą miejsc paletowych.
  4. Określ wymaganą regułę rotacji i dostęp do towarów o krótkim terminie ważności.
  5. Zapytaj o awarie: jak odzyskać paletę z kanału, gdy pojazd stanie.

Pełny obraz zautomatyzowanych obiektów daje tekst o magazynie automatycznym, w którym shuttle jest jednym z możliwych elementów.

Czytaj dalej

Automatyzacja w przemyśle

System MES: czym się różni od ERP i WMS

MES zarządza tym, co dzieje się na hali tu i teraz. Wyjaśniamy, czym różni się od ERP i WMS i jak te trzy systemy się uzupełniają.

4 min czytania