Dokumenty w trasie: co kierowca musi mieć w pojeździe
Zestaw dokumentów w kabinie zależy od rodzaju przewozu. Poniżej lista dla kierowcy ciężarówki, od papierów osobistych po te, które dochodzą w transporcie międzynarodowym.
Kontrolujący sprawdza przede wszystkim dokumenty, a braki są najprostszym powodem do kary. Zestaw zależy od tego, czy kierowca jedzie po kraju, za granicę i czy wiezie towary szczególne. Poniżej rzeczy, które powinny leżeć w jednym miejscu kabiny, w kolejności od tych zawsze wymaganych.
Dokumenty kierowcy
- prawo jazdy właściwej kategorii,
- potwierdzenie kwalifikacji zawodowej, zapisane w dokumencie lub w prawie jazdy,
- karta kierowcy do tachografu cyfrowego,
- dokument tożsamości, a w trasach poza granicą także paszport lub dowód z ważnością wystarczającą na przejazd,
- zaświadczenie na kierowcę, gdy kierowca nie jest obywatelem UE i firma tego wymaga,
- zaświadczenie ADR przy przewozie towarów niebezpiecznych.
O szkoleniu i ważności zaświadczenia ADR przeczytasz w artykule Szkolenie ADR dla kierowców.
Dokumenty pojazdu
| Dokument | Do czego służy |
|---|---|
| Dowód rejestracyjny ciągnika i naczepy | potwierdza tożsamość i dopuszczenie pojazdu |
| Polisa OC | potwierdza ubezpieczenie obowiązkowe |
| Potwierdzenie badania technicznego | wynika z dowodu rejestracyjnego i wpisów |
| Świadectwo dopuszczenia ADR | wymagane dla pojazdów w wybranych przewozach ADR |
Ubezpieczenie przewoźnika ma osobny zakres, który opisuje tekst Ubezpieczenie OC przewoźnika i spedytora. Polisa komunikacyjna i polisa przewoźnika to dwie różne rzeczy.
Dokumenty przewozu
- list przewozowy albo dokument zastępczy: w międzynarodowym transporcie drogowym CMR, o którym piszemy w artykule List przewozowy CMR,
- faktura lub inny dokument dla towaru, jeśli wymaga tego rodzaj przewozu,
- numer referencyjny SENT, gdy towar jest objęty systemem, według opisu w tekście System SENT,
- pisemne instrukcje na wypadek awarii i dokument przewozowy ADR z numerem UN,
- zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego.
Dokumenty przewoźnika
Do kabiny trafia wypis z licencji wspólnotowej przy przewozie międzynarodowym, a licencję krajową lub zezwolenie dla przewozu na terytorium kraju trzeba mieć dostępne w siedzibie. Zasady uprawnień opisuje artykuł o licencji transportowej. Przy trasach do państw spoza Unii dochodzą zezwolenia i dokumenty celne.
Dokumenty z tachografu
Kierowca musi umieć pokazać zapisy z bieżącego dnia i z 56 poprzednich dni, a przy braku zapisu także wydruki lub zaświadczenia o innej pracy. Szczegóły zapisów opisuje artykuł o tachografie cyfrowym.
Dodatkowe dokumenty w trasie za granicą
- dokument potwierdzający opłaty drogowe lub konto w systemie danego kraju, w Polsce konto w e-TOLL,
- zgłoszenia delegowania, jeśli kurs podlega przepisom o delegowaniu kierowców,
- dokument stwierdzający uprawnienia do kabotażu i zapisy dokumentujące przewozy międzynarodowe poprzedzające kabotaż.
Lista kontrolna przed wyjazdem
- Sprawdź ważność prawa jazdy, karty kierowcy i potwierdzenia kwalifikacji.
- Zobacz, czy w pojeździe jest komplet dokumentów pojazdu i polisa.
- Porównaj dokument przewozowy ze zleceniem: nadawca, odbiorca, towar, ilość.
- Dla towarów szczególnych sprawdź numer SENT i dokumenty ADR.
- Skontroluj ładunek i zabezpieczenie zgodnie z artykułem Mocowanie ładunków.
Gdzie trzymać dokumenty w kabinie
Najlepiej w jednej teczce z przegródkami, podpisanej według kategorii: osobiste, pojazd, przewóz, ADR. Kierowca, który w trakcie kontroli szuka kartki w kilku miejscach, wygląda mniej wiarygodnie, a każda minuta to opóźnienie dostawy. Kopie dokumentów firmowych warto zeskanować i mieć w aplikacji w telefonie na wypadek zgubienia oryginału, ale kontrolujący wymaga zwykle oryginału.
Najczęstsze braki podczas kontroli
- przeterminowane badanie techniczne lub polisa,
- brak dokumentu przewozowego albo dokument bez wymaganych danych,
- brak wypisu z licencji przy przewozie międzynarodowym,
- niekompletne zapisy z tachografu,
- brak instrukcji pisemnych ADR w języku kierowcy.
Przewoźnik może ograniczyć ryzyko, tworząc dla każdego pojazdu kartę kontrolną z datami ważności dokumentów. Dyspozytor sprawdza ją co miesiąc, a kierowca przy odbiorze pojazdu. Ten sam schemat sprawdza się w firmach z flotą mieszaną, w której kierowcy zmieniają pojazdy.
Dokumenty kierowcy w przewozach krajowych i zagranicznych
W trasie krajowej wystarczy zestaw podstawowy: dokumenty kierowcy, pojazdu i przewozu. Za granicą dochodzą dokumenty, których wymaga państwo przejazdu, na przykład potwierdzenie opłat drogowych albo lokalne zezwolenia. Dla państw spoza Unii kierowca potrzebuje też dokumentów celnych i ubezpieczenia ważnego na terytorium kraju docelowego, a zasady zmieniają się, więc planista weryfikuje je przed każdym nowym kierunkiem.
| Rodzaj trasy | Dodatkowe dokumenty |
|---|---|
| Krajowa | dokument przewozowy, zapisy tachografu, numer SENT dla wybranych towarów |
| Unia Europejska | list przewozowy CMR, wypis z licencji wspólnotowej, dokumenty delegowania |
| Kraje spoza Unii | zezwolenia na przewóz, dokumenty celne, ubezpieczenie zgodne z wymaganiami kraju |
| Towary niebezpieczne | zaświadczenie ADR, instrukcje pisemne, dokument z numerem UN |
Kto odpowiada za komplet dokumentów
Przewoźnik odpowiada za wyposażenie kierowcy w dokumenty firmowe i dokumenty pojazdu, a kierowca za osobiste, takie jak prawo jazdy czy karta. Dokument przewozowy przygotowuje nadawca lub spedytor, ale kierowca ma obowiązek sprawdzić go przed wyjazdem. Błąd w nazwie odbiorcy lub ilości towaru potrafi wstrzymać dostawę i kosztuje więcej niż kilka minut poświęconych na weryfikację przy załadunku.
Dobrą praktyką jest krótka instrukcja dla nowych kierowców: lista dokumentów z miejscem, w którym leżą, i numer dyspozytora na wypadek braków. Pomaga to również w firmach, w których kierowcy zmieniają się na jednym pojeździe.
Czytaj dalej
Szkolenie ADR dla kierowców: rodzaje, ważność i zakres
Zaświadczenie ADR uprawnia kierowcę do przewozu towarów niebezpiecznych, ale tylko w zakresie, który ma w dokumencie. Poniżej rodzaje kursów, ważność i kolejność działań.
Diety i ryczałty kierowców: jak rozliczać trasy krajowe i zagraniczne
Dieta i ryczałt za nocleg to nie wynagrodzenie, ale zwrot kosztów podróży służbowej, który trzeba policzyć według zasad. Oto jak rozliczać kierowcę w kraju i za granicą.
Czas pracy kierowców: limity jazdy, przerwy i odpoczynki
Czas pracy kierowcy regulują unijne przepisy o czasie jazdy i odpoczynku oraz krajowa ustawa. Zebraliśmy limity, przerwy i odpoczynki w jednym miejscu.


