Przepisy i BHP w transporcie

Dokumenty w trasie: co kierowca musi mieć w pojeździe

Zestaw dokumentów w kabinie zależy od rodzaju przewozu. Poniżej lista dla kierowcy ciężarówki, od papierów osobistych po te, które dochodzą w transporcie międzynarodowym.

Redakcja Centrum Logistyki4 min czytania

Kierowca układa teczkę z dokumentami przewozowymi na desce rozdzielczej ciężarówki

Kontrolujący sprawdza przede wszystkim dokumenty, a braki są najprostszym powodem do kary. Zestaw zależy od tego, czy kierowca jedzie po kraju, za granicę i czy wiezie towary szczególne. Poniżej rzeczy, które powinny leżeć w jednym miejscu kabiny, w kolejności od tych zawsze wymaganych.

Dokumenty kierowcy

  • prawo jazdy właściwej kategorii,
  • potwierdzenie kwalifikacji zawodowej, zapisane w dokumencie lub w prawie jazdy,
  • karta kierowcy do tachografu cyfrowego,
  • dokument tożsamości, a w trasach poza granicą także paszport lub dowód z ważnością wystarczającą na przejazd,
  • zaświadczenie na kierowcę, gdy kierowca nie jest obywatelem UE i firma tego wymaga,
  • zaświadczenie ADR przy przewozie towarów niebezpiecznych.

O szkoleniu i ważności zaświadczenia ADR przeczytasz w artykule Szkolenie ADR dla kierowców.

Dokumenty pojazdu

Dokument Do czego służy
Dowód rejestracyjny ciągnika i naczepy potwierdza tożsamość i dopuszczenie pojazdu
Polisa OC potwierdza ubezpieczenie obowiązkowe
Potwierdzenie badania technicznego wynika z dowodu rejestracyjnego i wpisów
Świadectwo dopuszczenia ADR wymagane dla pojazdów w wybranych przewozach ADR

Ubezpieczenie przewoźnika ma osobny zakres, który opisuje tekst Ubezpieczenie OC przewoźnika i spedytora. Polisa komunikacyjna i polisa przewoźnika to dwie różne rzeczy.

Dokumenty przewozu

  • list przewozowy albo dokument zastępczy: w międzynarodowym transporcie drogowym CMR, o którym piszemy w artykule List przewozowy CMR,
  • faktura lub inny dokument dla towaru, jeśli wymaga tego rodzaj przewozu,
  • numer referencyjny SENT, gdy towar jest objęty systemem, według opisu w tekście System SENT,
  • pisemne instrukcje na wypadek awarii i dokument przewozowy ADR z numerem UN,
  • zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego.

Dokumenty przewoźnika

Do kabiny trafia wypis z licencji wspólnotowej przy przewozie międzynarodowym, a licencję krajową lub zezwolenie dla przewozu na terytorium kraju trzeba mieć dostępne w siedzibie. Zasady uprawnień opisuje artykuł o licencji transportowej. Przy trasach do państw spoza Unii dochodzą zezwolenia i dokumenty celne.

Dokumenty z tachografu

Kierowca musi umieć pokazać zapisy z bieżącego dnia i z 56 poprzednich dni, a przy braku zapisu także wydruki lub zaświadczenia o innej pracy. Szczegóły zapisów opisuje artykuł o tachografie cyfrowym.

Dodatkowe dokumenty w trasie za granicą

  • dokument potwierdzający opłaty drogowe lub konto w systemie danego kraju, w Polsce konto w e-TOLL,
  • zgłoszenia delegowania, jeśli kurs podlega przepisom o delegowaniu kierowców,
  • dokument stwierdzający uprawnienia do kabotażu i zapisy dokumentujące przewozy międzynarodowe poprzedzające kabotaż.

Lista kontrolna przed wyjazdem

  1. Sprawdź ważność prawa jazdy, karty kierowcy i potwierdzenia kwalifikacji.
  2. Zobacz, czy w pojeździe jest komplet dokumentów pojazdu i polisa.
  3. Porównaj dokument przewozowy ze zleceniem: nadawca, odbiorca, towar, ilość.
  4. Dla towarów szczególnych sprawdź numer SENT i dokumenty ADR.
  5. Skontroluj ładunek i zabezpieczenie zgodnie z artykułem Mocowanie ładunków.

Gdzie trzymać dokumenty w kabinie

Najlepiej w jednej teczce z przegródkami, podpisanej według kategorii: osobiste, pojazd, przewóz, ADR. Kierowca, który w trakcie kontroli szuka kartki w kilku miejscach, wygląda mniej wiarygodnie, a każda minuta to opóźnienie dostawy. Kopie dokumentów firmowych warto zeskanować i mieć w aplikacji w telefonie na wypadek zgubienia oryginału, ale kontrolujący wymaga zwykle oryginału.

Najczęstsze braki podczas kontroli

  • przeterminowane badanie techniczne lub polisa,
  • brak dokumentu przewozowego albo dokument bez wymaganych danych,
  • brak wypisu z licencji przy przewozie międzynarodowym,
  • niekompletne zapisy z tachografu,
  • brak instrukcji pisemnych ADR w języku kierowcy.

Przewoźnik może ograniczyć ryzyko, tworząc dla każdego pojazdu kartę kontrolną z datami ważności dokumentów. Dyspozytor sprawdza ją co miesiąc, a kierowca przy odbiorze pojazdu. Ten sam schemat sprawdza się w firmach z flotą mieszaną, w której kierowcy zmieniają pojazdy.

Dokumenty kierowcy w przewozach krajowych i zagranicznych

W trasie krajowej wystarczy zestaw podstawowy: dokumenty kierowcy, pojazdu i przewozu. Za granicą dochodzą dokumenty, których wymaga państwo przejazdu, na przykład potwierdzenie opłat drogowych albo lokalne zezwolenia. Dla państw spoza Unii kierowca potrzebuje też dokumentów celnych i ubezpieczenia ważnego na terytorium kraju docelowego, a zasady zmieniają się, więc planista weryfikuje je przed każdym nowym kierunkiem.

Rodzaj trasy Dodatkowe dokumenty
Krajowa dokument przewozowy, zapisy tachografu, numer SENT dla wybranych towarów
Unia Europejska list przewozowy CMR, wypis z licencji wspólnotowej, dokumenty delegowania
Kraje spoza Unii zezwolenia na przewóz, dokumenty celne, ubezpieczenie zgodne z wymaganiami kraju
Towary niebezpieczne zaświadczenie ADR, instrukcje pisemne, dokument z numerem UN

Kto odpowiada za komplet dokumentów

Przewoźnik odpowiada za wyposażenie kierowcy w dokumenty firmowe i dokumenty pojazdu, a kierowca za osobiste, takie jak prawo jazdy czy karta. Dokument przewozowy przygotowuje nadawca lub spedytor, ale kierowca ma obowiązek sprawdzić go przed wyjazdem. Błąd w nazwie odbiorcy lub ilości towaru potrafi wstrzymać dostawę i kosztuje więcej niż kilka minut poświęconych na weryfikację przy załadunku.

Dobrą praktyką jest krótka instrukcja dla nowych kierowców: lista dokumentów z miejscem, w którym leżą, i numer dyspozytora na wypadek braków. Pomaga to również w firmach, w których kierowcy zmieniają się na jednym pojeździe.

Czytaj dalej