Przepisy i BHP w transporcie

System SENT: jakie towary obejmuje i co zgłasza przewoźnik

SENT to krajowy system monitorowania przewozu towarów wrażliwych. Wyjaśniamy, kto składa zgłoszenie, co uzupełnia przewoźnik i czego pilnować przed wyjazdem.

Redakcja Centrum Logistyki4 min czytania

Kierowca z tabletem przy naczepie podczas załadunku palet z towarem na rampie

SENT to system elektronicznego monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, który prowadzi Krajowa Administracja Skarbowa. Zgłoszenie składa się w Platformie Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC), a po jego przyjęciu przewóz dostaje numer referencyjny. Kierowca musi go mieć przy sobie, jeśli towar należy do grup objętych systemem i przekroczył ustalone progi.

Jakie towary obejmuje SENT

System dotyczy towarów, przy których ryzyko nadużyć podatkowych jest wyższe. Do grup monitorowanych należą między innymi paliwa i oleje, odpady, nawozy, wyroby tytoniowe i alkohol, produkty rolne, takie jak zboża, jaja czy mięso drobiowe, oraz od 17 marca 2026 roku odzież i obuwie. Lista i progi zmieniają się rozporządzeniami, dlatego przed pierwszym kursem z nowym towarem sprawdź aktualny wykaz w komunikatach KAS.

Obowiązek zależy od kodu towaru w nomenklaturze, ilości lub wagi i rodzaju przewozu. Dla części grup progi są liczone osobno, a przy odzieży i obuwiu źródła opisują je różnie, więc nie opieraj się na pamięci, tylko na bieżących przepisach.

Kto co zgłasza

Podmiot Zadanie w systemie
Podmiot wysyłający składa zgłoszenie przed rozpoczęciem przewozu i podaje towar, ilość, odbiorcę, miejsca załadunku i rozładunku
Przewoźnik uzupełnia dane pojazdu i kierowcy, a przy wybranych towarach zapewnia przekazywanie lokalizacji
Odbiorca potwierdza dostarczenie towaru w systemie

Podział bywa zmieniany w umowie spedycyjnej, ale odpowiedzialność wobec organów zostaje po stronie podmiotów wskazanych w przepisach. Dlatego w zleceniu zapisz, kto składa zgłoszenie, i poproś o numer przed wyjazdem. O zasadach zlecania transportu piszemy w artykule Jak zlecić transport towaru.

Co przewoźnik sprawdza przed wyjazdem

  1. Czy towar z listy zlecenia podlega SENT: porównaj kod i ilość z aktualnym wykazem.
  2. Czy jest numer referencyjny zgłoszenia i czy zgadza się z dokumentem przewozowym.
  3. Czy dane pojazdu i kierowcy w zgłoszeniu odpowiadają stanowi faktycznemu.
  4. Czy firma ma konto w PUESC z odpowiednimi uprawnieniami.
  5. Czy urządzenie lokalizacyjne działa, jeśli towar tego wymaga.

Numer referencyjny dopisz do dokumentów, o których mowa w tekście o liście przewozowym CMR, bo dla kontroli to jeden zestaw papierów i danych.

Kary i konsekwencje

Wyjazd bez numeru referencyjnego lub dokumentu zastępczego grozi kierowcy karą grzywny od 5 000 do 7 500 zł. Poważniejsze sankcje, w tym kara pieniężna liczona od wartości towaru, spotykają podmiot wysyłający. Dlatego brak zgłoszenia nie jest kwestią kierowcy, tylko całego łańcucha zleceń.

Gdy zgłoszenie się nie zgadza

Jeśli po załadunku okaże się, że ilość, pojazd lub miejsce rozładunku różnią się od zgłoszenia, zmień zgłoszenie przed ruszeniem w trasę. Poprawianie danych w trakcie kontroli nie zadziała.

SENT a inne systemy w trasie

SENT działa równolegle z opłatami w systemie e-TOLL i z obowiązkami z tachografu. Każdy z tych systemów ma inny cel, a kontrola może dotyczyć wszystkich naraz. Jeśli prowadzisz przewozy za granicę, dochodzą jeszcze zasady pakietu mobilności.

Przykład przebiegu zgłoszenia

Dla przykładu: sprzedawca wysyła partię nawozu ciężarówką do odbiorcy w innym województwie. Przed załadunkiem sprzedawca składa zgłoszenie w PUESC, podaje towar i ilość oraz miejsca załadunku i rozładunku, a system nadaje numer referencyjny. Spedytor przekazuje numer przewoźnikowi, który wpisuje do zgłoszenia numer rejestracyjny pojazdu i dane kierowcy. Po rozładunku odbiorca potwierdza dostawę, a zgłoszenie zostaje zamknięte.

Taki schemat wymaga, żeby wszyscy uczestnicy mieli konta i dostęp do systemu. Gdy któryś z nich nie ma uprawnień, przewóz staje na starcie, bo bez numeru kierowca nie powinien ruszać.

Konto w PUESC i uprawnienia

Firma, która ma składać lub uzupełniać zgłoszenia, rejestruje się w PUESC i wskazuje osoby uprawnione. Warto je ustalić wcześniej, niż pojawi się pierwszy przewóz objęty systemem. Przy nowych grupach towarów, takich jak odzież i obuwie, organy zalecały aktualizację danych w rejestrach przed wejściem przepisów.

  • wskaż w firmie osobę odpowiedzialną za SENT i jej zastępstwo,
  • zapisz w procedurze, kto składa zgłoszenie dla którego typu zleceń,
  • sprawdź, czy system transportowy lub ERP pozwala dopisać numer referencyjny do zlecenia.

Geolokalizacja i zmiany po drodze

W przypadku części towarów system wymaga przekazywania lokalizacji pojazdu w czasie rzeczywistym. Przewoźnik odpowiada wtedy za sprawny sprzęt i za to, by zgłoszenie było powiązane z właściwym pojazdem. Jeśli w trasie zmienia się pojazd, przeładunek lub kierowca, trzeba zaktualizować dane w zgłoszeniu zgodnie z procedurą systemu. Plan na taką sytuację powinien znaleźć się w instrukcji dla kierowców i dyspozytorów.

Rozbieżności i poprawki zgłoszenia

Gdy po załadunku okazuje się, że towar jest inny lub w innej ilości, zgłoszenie trzeba skorygować. Zasady korekty zależą od etapu przewozu, a niektóre zmiany da się wprowadzić tylko do określonego momentu. Dlatego załadunek należy porównać ze zgłoszeniem, zanim kierowca wyjedzie z placu. W razie wątpliwości kontaktuj się ze zgłaszającym i poproś o poprawkę, a nie licz na to, że rozbieżność umknie kontrolującemu.

Wpis o zmianie dopisz do dokumentacji zlecenia, bo przy ewentualnej kontroli wyjaśnia przebieg przewozu i pokazuje, że firma reagowała na błąd.

Wskazówki dla spedytora

Spedytor, który organizuje przewóz, ma największy wpływ na to, czy dokumenty będą gotowe na czas. Dobrze jest umieścić w szablonie zlecenia pole na numer referencyjny SENT i informację, kto go złoży. Zlecenia dla towarów objętych systemem warto oznaczać w systemie transportowym, żeby dyspozytor nie wypuścił pojazdu bez numeru. Przy współpracy z podwykonawcami dopisz w umowie obowiązek uzupełnienia danych pojazdu i kierowcy przed załadunkiem oraz konsekwencje opóźnienia.

Pytania i odpowiedzi

Czy SENT dotyczy każdego przewozu?

Nie. Obejmuje tylko towary z wykazu, których ilość lub waga przekracza wskazane w przepisach progi.

Kto musi złożyć zgłoszenie?

Zgłoszenie składa podmiot wysyłający. Przewoźnik uzupełnia dane pojazdu i kierowcy, a odbiorca potwierdza dostawę.

Czy kierowca musi mieć numer referencyjny?

Tak, jeśli przewóz podlega SENT. Bez niego grozi kara dla kierowcy, a towar może zostać zatrzymany.

Gdzie składa się zgłoszenie?

W Platformie Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych. Firma musi mieć tam konto z uprawnieniami.

Czytaj dalej