Transport i spedycja

Ubezpieczenie OC przewoźnika i spedytora: zakres i wyłączenia

OC przewoźnika chroni firmę przed roszczeniami za szkodę w przewożonym towarze. Sprawdzamy, co polisa pokrywa, czym różni się od cargo i gdzie kończy się ochrona.

Redakcja Centrum Logistyki4 min czytania

Kierowca sprawdza dokumenty przewozowe przy naczepie załadowanej paletami na placu przeładunkowym

Ubezpieczenie OC przewoźnika to polisa odpowiedzialności cywilnej, która pokrywa odszkodowania, jakie przewoźnik musi zapłacić zleceniodawcy za utratę, ubytek lub uszkodzenie towaru w czasie przewozu, a także za przekroczenie terminu dostawy. Chroni więc majątek firmy transportowej, a nie sam ładunek. Ładunek, niezależnie od tego, kto zawinił, chroni dopiero cargo, o którym jest mowa niżej. OC spedytora działa podobnie, ale dotyczy odpowiedzialności za organizację przewozu.

Co obejmuje OC przewoźnika

Zakres zależy od ogólnych warunków ubezpieczenia konkretnego ubezpieczyciela i od wariantu, który wybierzesz. Najczęściej polisa obejmuje szkody wynikające z umowy przewozu: kradzież ładunku, wypadek pojazdu, zalanie, pożar, błąd w wydaniu towaru niewłaściwej osobie. Można ją rozszerzyć o koszty ratownicze, szkody wyrządzone osobom trzecim w czasie załadunku albo koszty przeładunku towaru z uszkodzonego pojazdu.

Odszkodowanie nie jest wypłacane po prostu według wartości towaru. Wypłata wynika z odpowiedzialności, jaką ponosi przewoźnik według prawa, a ta bywa ograniczona. W przewozie międzynarodowym, objętym konwencją CMR, limit wynosi 8,33 jednostki SDR za każdy kilogram brakującej masy brutto. Wartość SDR w złotych zmienia się wraz z kursem, dlatego przed obliczeniami warto sprawdzić tabelę kursów NBP. Opis dokumentu, w którym te zasady są odnotowane, znajdziesz w artykule o liście przewozowym CMR.

OC przewoźnika i cargo: porównanie

Cecha OC przewoźnika Cargo
Kogo chroni przewoźnika przed roszczeniami właściciela ładunku
Kto jest ubezpieczającym firma transportowa lub spedycyjna zleceniodawca albo przewoźnik na jego rzecz
Podstawa wypłaty odpowiedzialność przewoźnika, często z limitem wartość towaru według sumy ubezpieczenia
Czy zawinienie ma znaczenie tak, trzeba udowodnić odpowiedzialność zwykle nie, liczy się zdarzenie z polisy
Typowy limit suma gwarancyjna na zdarzenie i w roku wartość przewożonego towaru

Gdy towar jest drogi, a odpowiedzialność przewoźnika ograniczona do kwoty wynikającej z masy, różnica może być bardzo duża. Zleceniodawca wykupuje wtedy cargo albo żąda od przewoźnika polisy z wysoką sumą i deklaracji wartości w liście przewozowym.

OC spedytora

Spedytor, który organizuje przewóz, odpowiada za wybór przewoźnika i prawidłowe wykonanie zleconych czynności. OC spedytora obejmuje szkody powstałe z jego błędu: pomylony adres, niewłaściwy termin, źle dobrany środek transportu albo brak sprawdzenia uprawnień przewoźnika. Często występuje też wariant łączony, gdy firma jest jednocześnie przewoźnikiem i spedytorem. Zasady pracy takiej firmy opisujemy w tekście o spedycji i roli spedytora.

Typowe wyłączenia odpowiedzialności

Każda polisa ma katalog sytuacji, w których ubezpieczyciel nie wypłaci odszkodowania lub wypłaci mniej. Przed podpisaniem umowy przeczytaj ten fragment ogólnych warunków uważnie, najlepiej z konkretną trasą i rodzajem towaru przed oczami.

  • kradzież z pojazdu pozostawionego na niestrzeżonym parkingu, jeśli warunki wymagają parkingu strzeżonego;
  • towary szczególnie narażone na kradzież, takie jak elektronika, alkohol czy papierosy, często objęte osobną klauzulą albo wyłączone;
  • przewóz towarów niebezpiecznych bez dodatkowego rozszerzenia zakresu;
  • szkody powstałe, gdy kierowca nie miał wymaganych uprawnień lub prowadził pod wpływem alkoholu;
  • zła temperatura w przewozie chłodniczym wynikająca z awarii agregatu, jeśli polisa nie obejmuje takiej szkody;
  • niedostateczne zamocowanie ładunku, co zależy od zasad opisanych w ofercie przewozowej i dokumentach.

Suma gwarancyjna i udział własny

Suma gwarancyjna to górna granica wypłaty. Zwykle jest podana osobno na jedno zdarzenie i na wszystkie zdarzenia w okresie ubezpieczenia, a każda wypłata zmniejsza kwotę dostępną w dalszej części roku. Udział własny to część szkody, którą przewoźnik pokrywa sam. Niski udział obniża ryzyko, ale podnosi składkę.

Czy OC jest obowiązkowe

To zależy od rodzaju działalności i od wymagań zleceniodawców. Przepisy o dostępie do zawodu przewoźnika wymagają od niego zabezpieczenia finansowego, a w praktyce wielu zleceniodawców wprost żąda polisy z określoną sumą jako warunku współpracy. Zakres i minimalne kwoty sprawdź w aktualnych przepisach o transporcie drogowym oraz w wymaganiach firmy, dla której jeździsz. Wymogi dostępu do zawodu omawiamy w artykule o licencji transportowej.

Jak sprawdzić polisę przed podpisaniem

  1. Porównaj sumę gwarancyjną z wartością typowego ładunku na twoich trasach.
  2. Sprawdź, czy polisa obejmuje przewozy krajowe, międzynarodowe lub oba rodzaje.
  3. Zobacz, jak ubezpieczyciel traktuje parkowanie, postoje i kradzież.
  4. Zapytaj o klauzule dotyczące deklarowanej wartości w liście przewozowym.
  5. Ustal, jak zgłosić szkodę i w jakim terminie, bo opóźnienie zgłoszenia bywa podstawą odmowy.

Najczęstsze pytania

Czy OC przewoźnika pokrywa szkodę, jeśli towar ukradziono z naczepy?

Zależy od warunków polisy. Wiele umów obejmuje kradzież, ale wymaga parkowania w określonych miejscach albo zabezpieczenia pojazdu. Brak spełnienia warunku może skrócić albo wykluczyć wypłatę.

Czy cargo wystarczy zamiast OC?

Nie. Cargo chroni ładunek, a OC chroni firmę przed roszczeniami zleceniodawcy i osób trzecich. Wielu zleceniodawców wymaga od przewoźnika własnej polisy OC.

Czy spedytor może korzystać z polisy przewoźnika?

Nie, polisa chroni podmiot, który ją wykupił. Spedytor ma własne obowiązki i własne ryzyko, więc potrzebuje osobnego OC albo wariantu obejmującego jego działalność.

Co się stanie po przekroczeniu sumy gwarancyjnej?

Ubezpieczyciel wypłaca tylko do wysokości sumy. Resztę odszkodowania firma pokrywa z własnych środków, dlatego sumę dopasowuje się do wartości przewożonych towarów.

Czytaj dalej